17 Ekim 2017, Salı

ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE BİLGİSAYAR VE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

21 Nisan 2016, Perşembe

     


Tuncay TÜRKMEN

ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE BİLGİSAYAR VE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

                Günümüzde internet ve bilgisayar teknolojisinin her yaştan insanın hayatında pek çok olumlu etkisi olduğu bir gerçektir. Ayrıca hem resmi hem de özel birçok kurum/kuruluş işlemleri internet üzerinden yapılır hale gelmesi bilgisayarı neredeyse hayatımızda temel bir ihtiyaç haline getirdi. Bunlara ek olarak ilköğretime giden çocuklar ev ödevlerini internet üzerinden alıp, bilgisayar ile ödevlerini tamamlıyor.

Kendimizi bu dünyadan tümüyle soyutlamak ya da korumak amacıyla çocuklarımızı bilgisayarlardan uzak tutmaya çalışmak neredeyse imkânsız. Bu durumda ne yapmak gerekiyor? Yani çocuklarımızın bilgisayarla sağlıklı bir ilişki kurabilmesi için nelere dikkat etmek gerekiyor?

Sağlıklı bir zihinsel gelişim açısından, bir çocuğun televizyon ile tanışması 2 yaşında hatta 3 yaşında olması gerekmektedir. Hatta Fransız Hükümeti çocukların 2 yaşına kadar televizyon izlemesini yasaklayan bir yasa bile çıkartmıştır. Buna eş değer olarak 2 yaşından itibaren çocuklar ebeveyn eşliğinde çok sınırlı bir süre içerisinde olmak şartıyla bilgisayarla tanışabilir. Çocuğun yaşı ilerledikçe de bilgisayar kullanım süresi ihtiyaçlar dâhilinde uzatılabilir. Bu kullanımın içeriği, genellikle çocuğun yaşına uygun ve gelişimini destekleyen oyunlarla oynaması şeklinde olmalıdır. Burada unutulmaması gerek tek konu, mutlaka zaman sınırının olması ve bunun her zaman belli olmasıdır. Kontrol kesinlikle ebeveynlerin ellerinde olmalıdır.

Bilgisayar ekranındaki görüntülerin çok hızlı değişmesi, sürekli dikkat çekici renklerin ve seslerin kullanılması çocuk üzerinde hipnotik bir etki yaratabilir. Bu da tümüyle serbest bırakılan bir çocuğun bilgisayarla saatlerce ilgilenmesine neden olacaktır. Bilgisayar başında uzun zaman geçiren çocuklar bir süre sonra akranlarıyla ilişki kurma güçlüğü çekmektedir. Çocuğun dış dünya ile bağı kopmaya başlamakta ve akranlarıyla geçirdiği vakit giderek azalmaktadır. Çocuk, insanoğlunun doğasında yer alan sosyal bir varlık olmak özelliğinden uzaklaşır. Birkaç dakika yerinde duramayan Hiperaktif tanısı almış çocuklar bile bilgisayar ekranındaki görüntüleri izleyerek uzun süre oturabilmektedirler.

Ne yazık ki, internette çocuk ve ergenler için uygun olmayan pek çok içerik mevcut. Ebeveynlerin ilk ve kesinlikle yapmaları gereken önlem, bu uygunsuz içerikleri filtreleyen bir yazılım edinmek olmalıdır. Ayrıca çocuğun veya ergenin sosyal paylaşım siteleri ve sohbet odalarında uyması gereken temel kuralları çok iyi anladığından emin olunmalıdır. Bir başka önlem ise ebeveynler bilgisayarı mutlaka salon, oturma odası gibi ailenin ortak olarak kullandığı bir alanda bulundurmalıdır. Eğer çocuk internet kafeyi kullanıyor ise kullandığı bu internet kafeler aileler tarafından mutlaka bilinmeli ve ara ara kontrol edilmelidir.

Aile içerisinde çocuk/ergen ile ebeveynler arasındaki iletişimin önüne aşırı bilgisayar kullanımı giriyor ise daha fazla bir arada olabilmek için fırsatlar yaratılmalı ve özellikle de akşam yemeklerini aile olarak hep birlikte yemek için elinden geleni yapmalıdır. Yemek sırasında da yemeğini sessiz ve acele ile yemesine izin vermemeli, sohbete teşvik edilmelidir. Bu sayede onlardaki aidiyet duygusunu geliştirilmelidir.

Çocuğunuzun bilgisayar başında çok fazla zaman geçirmesi nedeniyle derslerinin etkilendiğini düşünüyorsanız, bu konuyu onunla konuşun. Ödevlere ayırması gereken süre konusunda bir fikir birliği sağlayın ve bilgisayar başına geçebilmek için ödevlerini acele ile savsaklamaması konusunda söz alın.

Bilgisayarda oyun oynamayı bir hak olarak değil, ödül olarak verebilirsiniz. Örneğin ders çalıştıkları süre kadar bilgisayarda oynamalarına müsaade edebilirsiniz. Yine bilgisayarda oyun oynamaya sadece hafta sonu müsaade etmeniz yerinde olacaktır.

Ergenlerle ilgili tüm konularda olduğu gibi bu konuda da en etkin çözüm karşılıklı konuşarak, herkesin fikirlerini belirtmesi ve birbirini dinlemesi sonucu bir uzlaşıya varmaktır. Bu konuşma sırasında nutuk çekmekten ve patron gibi davranmaktansa kaçınılması gerekir.

Asıl alınması gereken tedbir ise çocuğu bilgisayar dışı etkinliklere yönlendirmektir. Ona yetenekleri doğrultusunda beceriler kazandıracak ortamlar hazırlayabilirsiniz. Bir hayvan beslemesi için onu teşvik etmek, koleksiyon yapmaya yönlendirmek gibi diğer etkinlikler de çocuğun meşgul olmasını sağlayacak ve eğlenmek, can sıkıntısını gidermek için bilgisayara olan ihtiyacını azaltacaktır.

Eğer tüm çabalarınıza rağmen çocuğunuz bilgisayarla aşırı vakit geçirmeye devam ediyorsa, o olmadan mutlu olamıyorsa, gün içerisinde vaktinin çocuğunu onun başında geçiriyorsa bir uzmandan yardım almanız yerinde olacaktır.

 

                                                                                                                       Tuncay TÜRKMEN

                                                                                                                                                                                                     PSİKOLOJİK DANIŞMAN



Yazarın Tüm Yazıları
BİR HAFTA BİTTİ BİLE… 28 Eylül 2017, Perşembe
2017 TEOG NAKİL SÜRECİ 15 Ağustos 2017, Salı
BİZ ESKİDEN BÖYLE MİYDİK? 6 Temmuz 2017, Perşembe
DEĞİŞİM SİZİN İÇİN Mİ, KARŞI İÇİN Mİ? 1 Haziran 2017, Perşembe
ÇOCUĞUNUZ TV’DE NELERE ŞAHİT OLUYOR? 18 Mayıs 2017, Perşembe
3-6 YAŞ ÇOCUĞU; EBEVEYNLERİN İLETİŞİM KURMASI 11 Mayıs 2017, Perşembe
MUTLULUK 4 Mayıs 2017, Perşembe
EVLİLİK VE GERÇEKÇİ OLMAYAN BEKLENTİLER 13 Nisan 2017, Perşembe
DERS ÇALIŞMA VE MOTİVASYON 7 Nisan 2017, Cuma
HANGİ GRUPTASINIZ? 27 Mart 2017, Pazartesi
SINAV KAYGISI 9 Mart 2017, Perşembe
DİSLEKSİ NEDİR? 4 Mart 2017, Cumartesi
YAŞA GÖRE OYUNCAK 18 Şubat 2017, Cumartesi
ÇOCUKLAR VE ANNE – BABA TUTUMLARI 11 Şubat 2017, Cumartesi
2017 ÜNİVERSİTE SINAVI DEĞİŞİKLİKLERİ 13 Ocak 2017, Cuma
STRES VE AİLE 6 Ocak 2017, Cuma
YENİ BİR YIL, YENİ UMUTLAR 30 Aralık 2016, Cuma
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK 22 Aralık 2016, Perşembe
ÇOCUK VE DİSİPLİN 9 Aralık 2016, Cuma
PSİKOLOJİK SORUNLARDA İLAÇ KULLANIMI 1 Aralık 2016, Perşembe
BOŞANMA VE ÇOCUK 17 Kasım 2016, Perşembe
"HAYIR" DEMEK İSTİYORUM 11 Kasım 2016, Cuma
İNATÇILIK 3 Kasım 2016, Perşembe
OYUN TERAPİSİ 20 Ekim 2016, Perşembe
KARDEŞ KISKANÇLIĞI 6 Ekim 2016, Perşembe
KADINLARDA DEPRESYON 29 Eylül 2016, Perşembe
EĞİTİMDE BAŞARI 22 Eylül 2016, Perşembe
OKUL OLGUNLUĞU NEDİR? 2 Eylül 2016, Cuma
BEBEK UYKU EĞİTİMİ 22 Ağustos 2016, Pazartesi
BAKIŞ AÇIMIZ 11 Ağustos 2016, Perşembe
ÜNİVERSİTE TERCİHİ – 1 28 Temmuz 2016, Perşembe
ÜNİVERSİTE TERCİHİ 23 Temmuz 2016, Cumartesi
ÜNİVERSİTE TERCİH YÖNTEMİ 15 Temmuz 2016, Cuma
TEOG TERCİHİ 8 Temmuz 2016, Cuma
RAMAZAN BAYRAMI 30 Haziran 2016, Perşembe
KARNE VE TATİL 23 Haziran 2016, Perşembe
ÇOCUĞUN GELİŞİM DÜZEYİNİ TESPİT ETME 16 Haziran 2016, Perşembe
GELİŞİM 9 Haziran 2016, Perşembe
TUVALET EĞİTİMİ SEZONU BAŞLASIN 2 Haziran 2016, Perşembe
SAYGI 27 Mayıs 2016, Cuma
BABA SEVGİSİ 19 Mayıs 2016, Perşembe
ANNE, PARKA GİDELİM 5 Mayıs 2016, Perşembe
ERGENİM, MERKEZ BENİM 29 Nisan 2016, Cuma
ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE BİLGİSAYAR VE İNTERNET BAĞIMLILIĞI 21 Nisan 2016, Perşembe