"KANSERDEN ÖLÜMLER GÜN GEÇTİKÇE ARTIYOR"

Sanayi kenti Aliağa’da ‘ölümler neredeyse kanser ile birlikte anılır oldu. Yıllardır yapılıp ama açıklanmayan rakamlara göre kanser hastalığından ölümler ülke ortalamasının çok üzerinde. Geçtiğimiz günlerde Kaymakamlık’ta yapılan bir toplantıda Aliağa Devlet Hastanesi Başhekimi Op.Dr. Salim İdris Keleşoğlu, tespitlerine göre Aliağa’da 179 kanser hastasının bulunduğunu açıkladı. O günden buyana bir kaçını kaybetmiş bile olabiliriz. Bu sayı ölenlerle o günden buyana eksilmedi. Aksine yeni teşhislerle çoğaldığı bir gerçek. Biz gazeteciyiz. Hekim değiliz. 1-7 Nisan Kanser Haftası. Bu vesile ile hem hekim, hem de Aliağa Kanserle Mücadele Derneği Başkanı olan, Aliağa’da kanser vakalarını yakından takip eden Opr. Dr. Sedat Ekinci ile ‘Aliağa ve Kanser’ konusunu konuştuk.

EKSPRES: Sedat Bey, isterseniz önce kanser nedir, kanserin oluşmasına yol açan faktörler var mıdır? bundan bahseder misiniz okuyucularımıza
DR.SEDAT EKİNCİ: Kanser, insan vücudunda doku ve organları oluşturan hücrelerin normalden izledikleri seyirden farklı şekilde çoğalması ile ortaya çıkan hastalıklardır. Çoğu zaman bu hücre çoğalması vücutta bir kitle şeklinde ortaya çıkabildiği gibi bazen de dışarıdan hissedilebilen bir şişlik olmaksızın kanserin etkilediği organın işlev bozukluğu ile belirti verebilir. Çoğu zaman bu hücrelerdeki anormal değişimin kesin nedeni bilinmese de bazı kanser türlerinde etkili olabilen faktörler de vardır. Kanser hastalığının görülme sıklığını etkileyen nedenler arasında yaş, cinsiyet, genetik yatkınlık gibi kişinin değiştiremeyeceği faktörler yanında, beslenme alışkanlığı, sigara ve alkol kullanımı, kimyasal maddelere maruz kalma, hava kirliliği gibi kontrol edilebilecek nedenler de söz konusudur. Kadınlarda en sık meme kanseri görülürken, erkeklerde birinci sırada prostat kanseri yer almaktadır. Akciğer ve gırtlak kanserleri sigara içenlerde içmeyenlere oranla çok daha fazla sıklıkla görülmektedir.

EKSPRES: Kanserden söz açıldığında hep erken teşhisin öneminden bahsedilir. Kanser hastalıklarında erken tanı mümkün müdür?
DR.EKİNCİ: Bazı kanser türlerinde prostat kanserinde olduğu gibi yapılan periyodik kan tetkikleri ile tanıya gidilebilirken, mamografi, ultrason ve endoskopik yöntemler gibi tarama tetkikleri ile erken tanı konulabilmektedir. Kanser hastalıkları kaynaklandığı hücre tipine, hastanın yaşına, etkilediği organa, tanı konulma zamanına ve uygulanan tedavilere göre hastadan hastaya da farklı seyir izlemektedir. Burada erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. 1956 yılında Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu’nun önerisi ile nisan ayının ilk haftası ülkemizde Kanser Savaş Haftası olarak kabul edildi. Bu hafta boyunca kanser hastalıkları hakkında farkındalık yaratmaya yönelik değişik etkinlikler yapılmaktadır.

DR.EKİNCİ: Elimizde Aliağa’ya özel istatistikler bulunmamakla birlikte, Türkiye’de ve tüm dünyada olduğu gibi Aliağa’mızda da kanserin son yıllarda arttığını söyleyebiliriz. Şu anda Devlet Hastanesi kayıtlarında 150 den fazla kanser hastası olduğunu biliyoruz. Sağlık Bakanlığı, 2013 yılında yaptığı açıklamada Türkiye’de kanser hastalığına bağlı ölüm vakalarının 10 yılda yaklaşık yüzde 80 oranında arttığını açıkladı. TÜİK verilerine göre; 2002 yılında kansere bağlı ölüm yüzde 12 iken, bu oran 2012 yılında yüzde 21’e ulaşmıştır. Dünya Sağlık Örgütü halen birinci sırada yer alan kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin yerine 2015 yılından itibaren dünya genelinde en önemli ve birinci sırada ölüm sebebinin kanser olacağını açıkladı. Aliağa’da bulunan ağır sanayi tesisleri ve kurulması planlanan termik santralarla birlikte dünyadaki bu beklenen artışa paralel bir artış ve belki de çok daha fazla bir artış olacağını tahmin etmek zor olmasa gerek sanırım.

EKSPRES: Sanırım ülkemizde ilk Kanserle Mücadele Derneği Aliağa’da kuruldu. Aliağa’da Kanserle Mücadele Derneği’ni kurma fikri nereden geldi aklınıza?
DR.EKİNCİ: Ülkemizde bu veya buna benzer ad altında dernekler var. Ben de 1997 yılından beri Aliağa’da yaşıyorum. Bu zaman zarfında birçok tanıdığımı, komşumu, hastam olarak tanıdığım insanları ve hatta dostlarımı, akrabalarımı maalesef kanser hastalığından kaybettim. Aralarında benim gibi yakınlarını kanserden kaybeden arkadaşların da olduğu bir grup arkadaşla derneğimizi kurduk.

EKSPRES: Derneği ne amaçla kurdunuz, Derneğinizin amaçları nelerdir, bugüne kadar neler yaptınız?
DR.EKİNCİ: Derneğimizin amacı kanser hastalığı hakkında insanları bilinçlendirmek, kanseri önleyici ve kanser hastalığı hakkında farkındalık yaratmaya yönelik etkinlikler düzenlemek, kanser hastalarına destek olmak derneğimizin amaçları arasındadır. Derneğimiz kuruluşunun henüz birinci yılını bile tamamlamadan, Aliağa Devlet Hastanesi Başhekimi Op.Dr. Salim İdris Keleşoğlu ve hastane yönetimi ile birlikte çalışarak hastanemizde bir kemoterapi ünitesinin faaliyete geçmesini sağladı. Biz Aliağa’da yaşayan kanser hastalarının kemoterapi ve hastalıklarının tedavi takipleri için İzmir’deki hastanelere gidip gelmekte ve oralardan hizmet almakta ne kadar zorluklar yaşadıklarını çok iyi biliyoruz, bunların sıkıntılarını çok yaşadık ve gördük. Bu anlamda Aliağa Devlet Hastanesi’nde kemoterapi tedavilerinin yapılabilmesi çok önemlidir. Hastane Başhekimimizin bu konuda ne kadar duyarlı olduğunu biliyoruz. Kendileri hastane kayıtlarından hastalara ulaşmaya çalışıyorlar. Artık kemoterapi ve bazı kanser türlerinin takipleri için hastalar Aliağa Devlet Hastanesi’nden yararlanabilecekler. Bu konularda yardımcı olabileceğimiz hastalar, derneğimize, hastane başhekimliğine ve derneğimizin hastanedeki temsilcisi Hemşire Bahar Alev Ünlü’ye başvurabilirler. Bu arada sizin aracılığınızla kanser konusunda duyarlı herkesi derneğimize üye olmaya ve birlikte çalışmaya davet ediyorum.

EKSPRES: Son olarak Aliağalılar bir mesajınız var mı?
DR.EKİNCİ: Herkese kansersiz ve sağlıklı günler diliyorum.