AYGÜN: “İŞSİZLİK TERÖR GİBİ MİLLİ GÜVENLİK SORUNU HALİNE GELDİ.”

09 Nisan 2007, Pazartesi Paylaş Gönderiyi Yayınla

AYGÜN: “İŞSİZLİK TERÖR GİBİ MİLLİ GÜVENLİK SORUNU HALİNE GELDİ.”

Türkiye’de bazı bölgelerde gerçek işsizlik oranı, Türkiye ortalamasının iki katına yaklaşırken, son yıllarda işsizliğin hızla arttığı bu bölgelerin aynı zamanda en fazla göç veren bölgeler olduğu belirlendi.

Ankara Ticaret Odası’nın (ATO) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanarak hazırladığı “İşsizliğin ve Göçün Coğrafyası” raporuna göre, 26 istatistiki bölge sınıflamasına göre 2004-2006 yılları arasında sadece 7 bölgede gerçek işsizlik oranı azalırken, 19 bölgede arttı.

- GÜNEYDOĞU’DA İŞSİZLİK ORTALAMANIN İKİ KATI -

2006 yılı itibariyle Türkiye genelinde resmi işsizlik oranı yüzde 9.9… Ancak “iş bulma ümidi olmadığı için iş aramayanlar ile mevsimlik çalışanlar” da dahil edildiğinde gerçek işsizlik oranı yüzde 18.1’i buluyor.

26 istatistiki bölge içinde işsizliğin en yüksek olduğu bölge, yüzde 35.9 ile “Mardin-Batman-Şırnak-Siirt” bölgesi… Bir başka ifadeyle söz konusu bölgede, çalışabilir yaştaki her 100 kişiden 36’sı işsiz.

İşsizliğin en yoğun yaşandığı bölgeler arasında yüzde 34.8 ile “Şanlıurfa-Diyarbakır” bölgesi ikinci sırada, yüzde 31.6 ile “Hatay-Kahramanmaraş-Osmaniye” bölgesi üçüncü sırada geliyor.

- YÜK 9 İLİN SIRTINDA -

2004-2006 yılları arasında sadece 7 bölgede gerçek işsizlik oranı azaldı. Bu bölgeler, Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa-Eskişehir-Bilecik, Antalya-Isparta-Burdur, Zonguldak-Karabük-Bartın, Kastamonu-Çankırı-Sinop… Diğer 19 bölgede ise işsizlik arttı.

Söz konusu dönemde işsizlik oranının 2.9 puan azaldığı Ankara, 0.4 puan azaldığı İstanbul, 3.8 puan azaldığı İzmir, 1.9 puan azaldığı Bursa-Eskişehir-Bilecik ve 0.5 puan azaldığı Antalya-Isparta-Burdur aynı zamanda Türkiye’nin en fazla göç alan bölgeleri olarak biliniyorlar.

TÜİK’in verilerine göre Ankara yüzde 2.7, İstanbul yüzde 4.6, İzmir yüzde 4, Bursa-Eskişehir-Bilecik yüzde 3,9, Antalya-Isparta-Burdur ise yüzde 4.7’yle yüksek oranda göç alan bölgeler olarak biliniyorlar.

Türkiye ekonomisi sadece bu bölgelerde istihdam yaratabildiği için diğer bölgelerden bu bölgelere göçün önüne geçilemiyor. Dolayısıyla Türkiye’deki işsizlik sorununun çözümü 9 ilin sırtına biniyor.

Zonguldak-Karabük-Bartın
- ÜÇ BÜYÜK İLDE İŞSİZLİK -
Türkiye’nin yoğun göç baskısı altındaki üç büyük ili İstanbul, Ankara ve İzmir’de, son 2 yıl görülen azalmaya rağmen işsizlik oranları bir hayli yüksek... Üç büyük il arasında en yüksek işsizlik oranına sahip olanı yüzde 15.9 ile Ankara… İzmir yüzde 14.9 ile ikinci sırada yer alırken, megakent İstanbul’da işsizlik oranı yüzde 13.7…
- GÖÇ VEREN BÖLGELER VE İŞSİZLİK -
Zonguldak-Karabük-Bartın
İşsizliğin en yüksek olduğu Mardin-Batman-Şırnak-Siirt aynı zamanda, yüzde 4.68 ile en fazla net göç veren üçüncü bölge… İşsizlikte ikinci sırada yer alan Şanlıurfa-Diyarbakır Bölgesi ise yüzde 3.95’lik net göç verme hızıyla üst sıralarda yer alıyor. Bu göç hızına rağmen Mardin-Batman-Şırnak-Siirt yıllık yüzde 1.7, Şanlıurfa-Diyarbakır ise yüzde 2.2’lik ortalama nüfus artışına sahip bulunuyor. Nüfusları arttığı için göçe rağmen bu bölgelerdeki işsizlik oranı 2004-2006 arasında sırasıyla 12.7 ve 6.9 puan arttı.
İşsizliğin yüzde 30’un üzerinde seyrettiği “Hatay-Kahramanmaraş-Osmaniye” ile yüzde 20’nin üzerinde seyrettiği “Van-Muş-Bitlis-Hakkari”, “Adana-Mersin”, “Malatya-Elazığ-Bingöl-Tunceli” ve “Kayseri-Sivas-Yozgat” göç vermesine karşılık nüfusu ve işsizlik oranları da artan bölgeler olarak ön plana çıkıyor. Göç hızı sıfır olan, diğer bir ifadeyle aldığı ve verdiği göç eşit olan “Konya-Karaman” bölgesi ise yüzde 1.6’lık nüfus artış hızının altında ezilmiş gözüküyor.
- GÖÇÜN ALTINDA EZİLEN DİĞER BÖLGELER -
Ankara, İstanbul, İzmir, “Bursa-Eskişehir-Bilecik”
Bölgelere ilişkin istihdam-işsizlik verileri, Türkiye’deki iç göçün, yeni istihdam yaratılamayan bölgelerden istihdam yaratan bölgelere doğru olduğunu ortaya koyuyor.
- 12 BÖLGEDE İSTİHDAM AZALDI -
2006 yılında Türkiye genelinde istihdam yüzde 1.3 oranında arttı. İstatistiki bölgeler bazında bakıldığında ise 12 bölgede istihdam azalırken, 14 bölgede artış yaşandı. İstihdamın en fazla azaldığı ilk üç bölge yüzde 13.8 ile “Mardin-Batman-Şırnak-Siirt”, yüzde 8.7 ile “Kayseri-Sivas-Yozgat”, yüzde 8.6 ile “Erzurum-Erzincan-Bayburt” oldu.
İstihdamın arttığı bölgeler arasında ise yüzde 44.8 ile “Kastamonu-Çankırı-Sinop” dikkati çekiyor.
Üç büyük ilde de istihdamda artış yaşandı. İstihdam geçen yıl Ankara’da yüzde 5, İzmir’de yüzde 4.8, İstanbul’da ise yüzde 3.4 arttı.
İstihdamda daralma, tarım sektörünün ağırlıklı olduğu bölgelerde yaşanıyor. Tarımda işini kaybeden nüfusa yeni iş bulma yükünün ise üç büyük ilin yanı sıra, nispeten sanayileşmiş ve hizmetler sektörünün geliştiği diğer bölgelerin üzerinde olduğu görülüyor.
- İSTİHDAMA KATILIM DÜŞÜK -
Gerçek işsizlik oranının yüzde 30’un üzerinde seyrettiği Güneydoğu Anadolu’da yer alan “Mardin-Batman-Şırnak-Siirt” yüzde 25.8’le en düşük istidamı sağlayan bölge oldu. Bir işte çalışanların çalışabilir yaştaki nüfusa oranını gösteren istihdama katılma oranı Şanlıurfa- Diyarbakır bölgesinde ise yüzde 28.4’te kaldı. Bu oran Gaziantep-Adıyaman-Kilis bölgesinde de yüzde 34.3 olarak gerçekleşti.
Türkiye genelinde istihdama katılma oranının en yüksek seyrettiği bölge yüzde 58.7’yle “Trabzon-Ordu-Giresun-Rize-Artvin-Gümüşhane” oldu. Bu bölgeyi yüzde 53.6 ile “Antalya-Isparta-Burdur”, yüzde 53.1 ile “Kastamonu-Çankırı-Sinop”, yüzde 51,5 ile “Tekirdağ- Edirne-Kırklareli”, yüzde 50.7 ile “Samsun-Tokat-Çorum-Amasya” izledi.
İstanbul
- TARIM AĞIRLIKLI BÖLGELER -
Türkiye genelinde istihdamın yüzde 27.3’ünü tarım sektörü sağlıyor. Ancak bazı bölgelerde tarımın istihdam içerisindeki payı yüzde 60’a kadar yaklaşıyor. Kastamonu- Çankırı-Sinop’ta istihdamın yüzde 58.8’ini tarım sektörü sağlıyor. Ağrı-Kars-Iğdır-Ardahan’da çalışanların yüzde 56’sı, Trabzon-Ordu-Giresun-Rize-Artvin-Gümüşhane’de yüzde 52.2’sini, “Samsun-Tokat-Çorum-Amasya“ bölgesinde yüzde 50.9’u tarım sektöründe istihdam ediliyor.
İstihdamda tarımın payının en düşük kaldığı bölge ise yüzde 0.5’le İstanbul. İstanbul’u yüzde 7.5’le Ankara izliyor. Tarımın istihdam içerisindeki payı Bursa-Eskişehir-Bilecik’de yüzde 17,3, İzmir’de ise yüzde 17.5’te kalıyor.
-SANAYİ AĞIRLIKLI BÖLGELER-
Sanayinin istihdamdan en yüksek oranda pay aldığı bölge olan Bursa-Eskişehir-Bilecik’te her 100 çalışandan 45’i sanayi sektöründe istihdam ediliyor. İstanbul’da çalışan her 100 kişiden 42’si, Gaziantep-Adıyaman-Kilis ile Kocaeli-Sakarya-Düzce-Bolu-Yalova bölgelerinde ise 35’i sanayi sektöründe çalışıyor. Sanayi sektörünün istihdamdaki payı İzmir’de yüzde 31.2, Ankara’da yüzde 25.2 olarak gerçekleşirken, Tekirdağ-Edirne-Kırklareli bölgesinde ise yüzde 30’u buluyor.
Sanayi sektörünün istihdamdaki payı Erzurum-Erzincan-Bayburt bölgesinde yüzde 8.6’ya, Ağrı-Kars-Iğdır-Ardahan bölgesinde yüzde 5.9’a kadar düşüyor.
İşsizliğin en yüksek seyrettiği Mardin-Batman-Şırnak-Siirt bölgesinde iş bulup da çalışanların yüzde 17.5’i sanayi, yüzde 62.5’i ise hizmetler sektöründe bulunuyor. Tarımın payı ise yüzde 20 ile Türkiye ortalamasının altında seyrediyor. Bu bölge aynı zamanda hizmetler sektörünün oransal olarak en fazla istihdam sağladığı bölge olarak gözüküyor.
- ATO BAŞKANI AYGÜN -
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ATO Başkanı Sinan Aygün, Türkiye’nin pek çok sorununun temelinde işsizliğin yattığını belirtti. 9 ilin yoğun göç baskısı altında olduğunu kaydeden Aygün, göçün gecekondulaşma, altyapı sorunları, trafik ve sosyal sorunları da beraberinde getirdiğini anlattı.
Aygün,
mevcut işsizlere istihdam yaratılamadığı gibi, işsizler ordusuna her yıl yenilerinin eklendiğini vurgulayarak, “İşsizlik oranının sabit kalması için her yıl 800-900 bin kişiye istihdam yaratılması gerekiyor. İşsizlik oranları arttıkça suç oranları da artıyor. İşsizlik tıpkı terör gibi bir milli güvenlik sorunu haline geldi” dedi. Aygün, istihdam sorununun acilen masaya yatırılması gerektiğini de sözlerine ekledi. yüzde 42.6, Ankara yüzde 41.1, İzmir ise yüzde 41.9 olan istihdam oranıyla alt sıralarda kaldılar.
ve “Antalya-Isparta-Burdur” bölgeleri aldıkları göçe istihdam açısından bir ölçüde yanıt verebilirken, “Aydın-Denizli-Muğla”, “Tekirdağ-Edirne-Kırklareli” ve “Balıkesir-Çanakkale” bölgelerinin aldıkları göçü kaldıramadıkları gözleniyor.’dan sonda Türkiye’nin ikinci sırada en fazla göç veren bölgesi olan Ağrı-Kars-Iğdır-Ardahan’da göçe rağmen işsizlik oranı da artmaya devam etti. 2004-2006 yılları arasında gerçek işsizlik oranı 2 puan artan bu bölgenin nüfusu artık değişmiyor. ile Kastamonu-Çankırı-Sinop bölgelerinde de 2000-2006 döneminde işsizlik azaldı. Ancak, bu azalma istihdam artışından değil, göçe bağlı olarak nüfusun azalmasından kaynaklanıyor.