Mustafa Kemal Atatürk'ün Aliağa'yı ziyaretinin 78'inci yılı düzenlenen etkinliklerle kutlandı. Atatürkçü Düşünce Derneği Aliağa Şubesi'nin önderliğinde gerçekleşen kutlamada, Atatürk İlköğretim Okulu'nun ilk mezunları ve Atatürk'ü görme şansına sahip olmuş okulun en eski öğrencileri de etkinliğe katıldılar. Duygulu anların yaşandığı etkinlik Atatürk İlköğretim Okulu'nun Fevzi Paşa Caddesine bakan kapısının önünde yapılan konuşmanın ardından son buldu.
Düzenlenen etkinliğe çok sayıda Aliağalı, Belediye Başkan Yardımcısı, Belediye Meclis Üyeleri, emekli öğretmenler, Aliağa Cumhuriyet Dönemi adlı kitabın yazarı Cevat Yıldırım, Atatürk'ün Aliağa ziyaretine tanıklık eden kişiler, öğretmen ve öğrenciler katıldı.
Okulun ilk mezunlarından, Feride Özsoy (Uçan), Muzaffer Örnek, Muhammer Balcı, Zeki Dönmez yıllar önce okudukları sıralara tekrar oturdular. Sınıfa girerken öğrenciler ve öğretmenler tarafından alkışlarla karşılanan okulun ilk mezunlarına çiçek verildi. O günleri hatırlayan dört arkadaş göz yaşlarına hakim olamadılar.
O GÜNLERİ ŞÖYLE ANLATTILAR
Eğitim Enstitüsü mezunu Öğretmen Muzaffer Örnek, o günleri gören şöyle anlatıyor; "Ben o zaman 5-6 yaşlarındaydım. O'nu görür görmez sıra olan öğrencilerin arasından geçip kafamı çıkardım ve Atatürk'ü gördüm. Üstü açık bir arabadan indiğini gördüm. O anı ve Atatürk'ün mavi gözlerini hiç unutmuyorum."
Feride Özsoy (Uçan), "Öğretmen hepimizi sıraya dizmişti. Ben ilk sıradaydım. Atatürk'ün arabasından indiğini gördüm. Biz sırayı bozmuyorduk. Tam karşımda durdu ve yüzümü sevmeye başladı. Ben çok heyecanlanmıştım" diye konuştu.
Muammer Balcı ise, "Bende sıradaydım. Benimde yanıma yaklaşıp başımı okşadı. Hatırladığım bu kadar çünkü çok küçüktük ve çok heyecanlanmıştık" dedi.
Gözyaşları içersinde duygularını anlatan eski öğrenciler keşke şansımız olsa da onu tekrar görebilsek dediler. ADD Aliağa Şubesi tarafından hazırlanan, okulun ilk kayıt defterinden ulaştıkları öğrencilerin ilk kayıt numaralı sayfa örnekleri plaket halinde katılan okulun en eski öğrencilerine takdim edildi.
YARARLANILAN KAYNAKLAR
Etkinlikte o günün tanıklarından, belge ve arşivlerinden topladıkları bilgiyi aktaran Selim Erkmen, 15 Nisan 1934 tarihli Yeni Asır Gazetesi, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Kronolojisi 1918-1938 Prof. Dr. Utkan Kocatürk, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları, Aliağa Cumhuriyet Dönemi Kitabı Cevat Yıldırım, Aliağa Ticaret Odası Yayınları 2009 sayfa 91, Münir Garip'in 27 Kasım 2000 tarihinde anlattıkları, Mehmet Eroğlu'nun anlatımı, Feride Özsoy (Uçan) anlatımı, 15 Nisan 1934 Tarihli Anadolu gazetesi, 14 Nisan 1934 Tarihli Cumhuriyet Gazetesi kaynaklarından bulunan Mustafa Kemalin 13 Nisan 1934 sabahı İzmir'den hareketle Menemen-Aliağa-Bergama-Dikili ve Ayvalık ziyaretleri hakkında edinilen bilgileri aktardı.
"O GÜNLERİ YAŞADILAR"
Selim Erkmen, yaşanan o günleri şöyle aktardı; "13 Nisan 1934 sabahı saat 8.00 de İzmir'den hareket eden Mustafa Kemal ve beraberindekiler İzmir Valisi Kazım Paşa ile Belediye Reisi Doktor Behçet Salih ve Balıkesir Meb'usu Hacım Beyler tarafından uğurlanmışlardı. O zamanlar Kamyonlar Menemen Gediz Nehrinden sal ile geçiyorlardı. Mustafa Kemal aracıyla Menemen'den geçerken zorluk yaşadı. Sal ile Gediz Nehrini karşıdan karşıya geçen Mustafa Kemal derhal Gediz nehri üzerine bir köprü yapılması talimatını verdi.
Reisicumhur Menemen'de ve Bergama'da olduğu kadar güzergâhta köyler halkı tarafından da sevinçle karşılanmıştır. Aliağa o yıllarda Aliağa Çiftliği adında 1935 yılı nüfus kayıtlarına göre 1435 nüfuslu bir köydür. Mustafa Kemal'i Aliağa girişinde bugün eski garaj diye bilinen yerde Aliağa halkı büyük bir coşku ile karşılar. Burada Aliağalılarla sohbet eden Mustafa Kemal daha sonra beraberindekilerle birlikte şimdiki Atatürk İlköğretim Okulu'nu Fevzipaşa Caddesi yönündeki -o zamanki Bergama şosesi- kapıda Öğretmen Naciye Hanım ve öğrenciler tarafından karşılanır. Burada öğretmen ve öğrenciler ile uzun uzun konuşur. Karşılamada bulunan öğrencilerden bazıları Sami Tunca, Münir Garip, Mehmet Eroğlu, Muzaffer Örnek, Safter Efganlıoğlu, Feride Özsoy (Uçan), Nazmiye Dolgun,Hatice Oktay, Memnune Dönmez, Sait Kaya (Dr.Cantaş Şiri'nin Dedesi), Mehmet Ay (Terzi Mehmet), İrfan öneren,Arif Ertuğrul, Arziye Güral, Hakkı Güner ve Azize Öğe'dir. Daha sonra iskeleye doğru hareket ederler. Burada Lazın Gazino (şimdiki Can Restoran) ile Kaptan Restoran arasında durur. Burada 5-6 kadın ile o anda orada bulunan 6-7 balıkçı ve Münir Garip'te vardır. Buradaki konuşmaları kuru manuple (telgraf) ile Ankara'ya bildirir. O dönemde Aliağa'da Posta Müdürü Mustafa Efendi (Acar), postacı ise Sami Tunca'nın babası Arif Efendi (Tunca)dır. Burada kısaca kendisini dinleyenlere Cumhuriyet devrimlerini ve daha yapılması gerekenleri anlatır Mustafa Kemal.
İskele'den hareketle Bergama'ya doğru yola çıkarlar. Bergama'dan Dikili'ye geçerler. Saat 14.45'te Dikili'ye varmışlardır. Saat 18.00'de Ayvalık'a varırlar."
Selim Erkmen'in ardından söz alan 'Aliağa Cumhuriyet Dönemi' Kitabının yazarı Cevat Yıldırım, ilk defa gün yüzüne çıkan açıklamalarda bulundu. Yıldırım, "O zamanlar Osmanlı devleti adına harbiye nazırı Rauf Bey 1923'te Başbakandı. Dış İşleri temsilcisi Reşat Bey Hükümet temsilcisi Esat Bey vardı. Çanakkale de esir aldığımız İngiliz askerleri İzmir Sarı kışlada tutuyorlardı. Onlar daha sonra müsavat atlı bir gemi ile Foça'ya getirildiler. Foça da bugün İngiliz Burnu denilen bir yer var. İngiliz harp gemileri askerlerin 2 Kasım da oradan alıp gittiler. Bu günlerden sonra Mustafa Kemal Samsuna çıktı. Mustafa Kemal'in iki amacı vardı birincisi yurdu kurtarmak ikincisi yurdu çağdaş uygarlığa ulaştırmaktı" diyerek konuşmasını sonlandırdı.