Çevre örgütlerinin radyoaktif atık taşıdığı gerekçesiyle Türkiye’de sökümüne karşı çıktığı, itirazlara rağmen Aliağa’da sökümü yapılan Kuito hakkında, mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi. Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Helil İnay Kınay kararı yorumladı.
Uzun yıllar Angola açıklarında ham petrol işleyen, geri dönüşüme kazandırılmak üzere söküm için Aliağa'ya getirilen 350 metre boyunda 53 metre genişliğindeki Kuito gemisi, yapılan tüm ölçümler sonucu radyoaktif madde yönünden temiz olduğu açıklanarak bir süre önce Aliağa'da sökülmeye başlanmıştı. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) ve İzmir Barosu’nun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na karşı açtıkları geminin sökümüne itiraz davasında, İzmir 3. İdare Mahkemesi, yaklaşık 8 ay sonra, 16 Ekim 2015 tarihli kararında, Kuito'ya verilen söküm izninin Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine aykırı olduğuna karar verdi.
“PRATİKTE İŞİMİZE YARAMAYACAK BİR KARAR”
Karara ilişkin Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Helil İnay Kınay, oda olarak Kuito henüz kara sularınıza girmeden gerekli uyarıları yaptıklarını hatırlatarak, “Tüm görüşmelerimize rağmen maalesef geminin sökümünü engelleyemedik. Bizim açmış olduğumuz gibi yürütmeyi durdurma davaları çok kritik bir öneme sahiptir. İşlem gerçekleştirilmeden çıkması gereklidir, ancak o zaman bir işe yarar. Dolayısıyla karar, geç gelen ve pratikte işimize yaramayacak bir karar oldu. Sadece bize çekincelerimizde ne kadar haklı olduğumuzu gösterdi. Ancak bunun bir başka göstergesi de bu gemi radyoaktif atık içerdiği ve ölçümlerin yetersizliğiyle ilgili mahkemeye sunmuştuk. Kararda da bunlar açıkça dile getiriliyor. Tüm eksiklikler ve sorumlular, bu parçaların nerelere gittiği, bu çalışmaları yapan insanların iş sağlığı ve güvenliği kapsamında yaşadığı riskler, parçaların dolaşırken taşıdığı riskler artık daha büyük endişeleri beraberinde getiriyor” dedi.
“SEKTÖR, KOŞULLARIN DAHA SAĞLIKLI OLMASI İÇİN ÇALIŞMALI”
Aliağa’da Gemi Söküm Tesisleri Aliağa’nın kanayan yarası olduğunu ifade eden Kınay, “Gemi Söküm çok büyük ve kirletici bir sektör. Kuito ile ilgili çıkan karar, Türkiye’de gemi sökümü yapılacaksa olması gereken koşullarda, çok sıkı denetimlerle yapılması gerektiğinin ve bunca riskin bu kadar kolay alınmaması gerektiğinin bir göstergesi oldu. Oraya gelen her geminin ne olduğunu tam olarak bilemiyoruz. Bunlar tam olarak bilinmezse süreç de doğru yönetilemez. Soru işaretlerinin bu noktadan sonra sorgulanması gerekir. Kuito üzerinden tüm sektör, koşulların daha sağlıklı olması için çalışmalıdır” şeklinde konuştu.
ÇEVRECİLER SÖKÜMÜNE KARŞI ÇIKMIŞTI
Kuito adlı geminin sökülmek üzere Angola’dan Türkiye’ye, Aliağa Limanı'na getirileceği duyulduğunda çevre örgütleri, geminin radyoaktif atık içerme olasılığına karşı uyarmış ve karasularına sokulmasına karşı çıkmıştı. Tüm itirazlara rağmen gemi Aliağa'ya varmış, sökümüne de başlanmıştı. Çevre Bakanlığı ise gerekli incelemelerin yapıldığını ve gemideki radyoaktif değerlerin sınır değerlerin altında olduğunu duyurmuştu. Greenpeace şeffaflıkla ilgili sorun olduğunu yönünde açıklama yapmış, ÇMO da Kuito’nun sökümü başlamadan önce gemiyle ilgili hazırlanan raporun eksiklerle dolu ve yetersiz olduğunu bildirmişti. ÇMO, itirazlarını belirtirken gemideki incelemenin dört saatte yapıldığının açıklandığını, ancak radyoaktif incelemenin bu kadar zamanda yapılamayacağını vurgulayarak TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) ve İzmir Barosu tarafından yürütmenin durdurulması için dava açılmıştı.
(EMEL OTURAK)