KİRLETİCİLERE SUÇ DUYURUSU

Bilim adamlarının Aliağa’da iki yıla yakın yaptıkları inceleme ve ölçümler sonucunda hazırlanan raporlarda kirleticileri ortaya konmasına karşın, hiç bir kurum veya çevreci kuruluş açıklamaların dışında bu kirleticiler hakkında suç duyurusunda bulunmadı.

Geçtiğimiz yıl Gemisöküm tesislerinde kablo yaktığı için haklarında tutanak tutularak Kamu Davası açılan A.E, M.B. ve A.E. ile ilgili Aliağa Asliye Ceza Mahkemesi görevsizlik kararı vererek, dosyayı Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesine gönderdi. Mahkeme, bu kararla birlikte bilim adamlarının 2006 ve 2007 yıllarında Aliağa’da 'Hava Kirliliğine Neden Olan Organik Kirleticilerinin Düzeylerinin, Kaynaklarının ve İnsan Sağlığına Etkilerinin Belirlenmesi Projesi'  kapsamında yapmış olduğu çalışmalar sonucunda 2008 yılında hazırlamış olduğu raporları delil göstererek Aliağa’daki kirleticiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na da suç duyurusunda bulundu.

Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ), İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE), Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), Aliağa Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ortaklaşa olarak Aliağa’da 2 yılı aşkın bir süre 55 ayrı noktada çalışmalar yürütmüş ve çalışmaların sonucunu Şubat 2008’da  'Hava Kirliliğine Neden Olan Organik Kirleticilerinin Düzeylerinin, Kaynaklarının ve İnsan Sağlığına Etkilerinin Belirlenmesi Projesi' adı altında Tüpraş Halk Eğitim Merkezi’nde düzenlemiş olduğu toplantıda kamoyu ile paylaşmıştı.

Toplantıda; ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Gürdal Tuncel ile Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi ve ÇEVMER Merkezi Müdürü Prof. Dr. Aysen Müezzinoğlu çalışmaları hakkında ayrıntılı bilgiler vermiş, katılımcıların sorularını en ince ayrıntılarına kadar bilgiler vererek yanıtlamışlardı.

Herkesin elinde olan bu raporda kirlilik ve kirleticiler ayrıntılı olarak tarif edildiyse de, gerek yetkililer gerekse çevreci kuruluşlar suçlular hakkında herhangi bir işlem yapmamışlardı.

Konuyu, Aliağa Asliye Ceza Mahkemesi Aliağa’daki çevre kirliliğini bir kablo yakılması ile ilgili açılan davada yeniden gündeme taşıdı.

Mahkeme, haklarında tutanak tutularak Kamu Davası açılan A.E, M.B. ve A.E. ile hakkında yapılan duruşmaların ardından verdiği görevsizlik kararında, önemli konuların da altını çizdi.

Mahkemenin, vermiş olduğu görevsizlik kararında şu görüşlerine yer verdi;

“ 3-4 metre karelik alandaki, küçük bir kablo yığının yakılmasında, kabloların içerdiği maddeler nedeniyle ‘insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına...neden olabilecek niteliklere sahip olabilecek atık’ niteliğinde değerlendirilmesine göre, İnternetten rahatlıkla edinilebilecek aşağıdaki bilgiler yanında, Aliağa'da rüzgarın olmadığı veya ters estiği günlerde çoğunlukla yoğun bir LPG kokusu, kimi zaman da boya veya türevlerinin kokusuna benzer gaz kokularının tüm ilçeyi sardığı bilgisi ve TBBB Çevre Komisyonun tarihlerde Aliağa'da yaptığı denetim dikkate alınarak

a- Aliağa'nın yeraltı suları, yüzey suları, hava ve toprağındaki kirleticilerinin neler olduğu, ( PCB, PAH ve bazı klorlu organiklerin, ağır metaller, PAH, PCB..)

b- Bu kirleticilerin kanser gibi "insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek" niteliklere sahip olup olmadıkları,

c- Aliağa'nın yeraltı suları, yüzey suları, hava ve toprağındaki kirleticilerinin kaynağının Aliağa'daki sanayi tesislerinden hangisi/hangileri olduğu,

TCK 181/4, maddesinden etkin bir soruşturma araştırılarak sonucuna göre gereğinin takdiri için Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına,

"Buna karşılık Aliağa'da daha önceleri ölçme imkanı bulamadıkları için belirleyemedikleri kirletici sayısının iki yüzün üstünde olduğunun tespit edildiğini söyleyen Prof. Aysen Müezzinoğlu, ‘Aliağa'daki tesislerden atılan bazı zehirli organikler, önce havaya oradan da toprağa karışmaktadır. Bu şekilde havaya ve toprağa ulaşan PCB, PAH ve bazı klorlu organiklerin bölge için önemi büyüktür. İki yıldır yapılan ölçümlerde Türkiye'nin şuan ki gevşek kriterlerine göre değerler düşük çıkıyor. Önümüzdeki  yıllarda AB normlarına geçilecek. Bölge yakından izlenmeli’

‘Aliağa'da zehirli organikler ve bazı sakıncalı ağır metallerle toprak-su-hava kirliliği ilişkisinin çok bozulmuş olduğu belirtildi. Plansız sanayileşme ile gelinen noktanın çok pahalıya mal olacak temizleme yöntemlerini de gerektirdiğini söyleyen Prof. Müezzinoğlu, Aliağa'da özellikle demir-çelik tesislerinin bulunduğu yörede toprak yüzeyinin acilen temizlenmesinin şart olduğunu vurguladı. Tarım ürünleri kontrol edilsin.

ODTÜ Çevre Mühendisliği bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Gürdal Tuncel, Aliağa'daki 55 nokta üzerinde çalıştıklarını, 40 kadar uçucu organik bileşik tespit ettiklerini bunların içinde kansere neden olan maddelerin de bulunduğunu söyledi’

‘Türkiye'nin belirlediği partikül madde sınır değerleri (24 saatlik), A.B.D' nin belirlediği sınır değerinin 2 kat, Japonya'nın 3 kat, Avustralya ve A.B. değerinin 6 kat, Kanada'nın 2.5 kat ve Dünya Sağlık Teşkilatı'nın 6 kat üzerinde’