Ayda iki kere Aliağa’ya gelen Kızılay Kan Merkezi Aliağalıların ilgisinden memnun. Sorularımızı mobil Kızılay aracının doktoru olan Gökhan Muğlalı yanıtladı. İşte sorular ve cevapları:
Genel olarak bize Kızılay’ın çalışmalarını anlatır mısınız?
Dr. Muğlalı; Ege bölgesel kan bölgesine bağlıyız biz. Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi dışında bütün hastaneler Kızılay’dan kan alıyor. Artık kan banktan bağışları kabul etmiyorlar. En güvenli kan gönüllülerden alınan kandır. Kan alan hastaneler takas yöntemiyle çalıştığı için hala güvenli olmayabilir çünkü hasta yakınına üç kişiyi bulun diyorlar. Üç kişi geliyor ama o üç kişi de uygun çıkmayabiliyor. İlaç kullanmış olabiliyor, ilaç kullandığı için onlardan kan alınmıyor. Bu sefer hasta yakınları tekrar başka birilerini bulmak zorunda kalıyor. Başka birileri bulunduğu zaman İlaç kullanmışsa bile kan verecek kişi kullanmadım diyor. Sağlık Bakanlığı şimdi kendi devlet hastanelerinde kan bağışlarını kabul ettirmiyor. Kanlar artık kızılaydan alınıyor. Kızılay’da testleri yapılıyor. Bulaşıcı, cinsel yolla ve kanla bulaşan hastalıklar olmak üzere testten geçiyor ve hastanelere dağıtılıyor. Sistem böyle işliyor böylece hasta yakınları da insan aramak zorunda kalmıyor, işin en güzel tarafı bu.
Aliağa’da Kızılay’a üye
var mı?
Dr. Muğlalı; Aliağa’da bir çalışma yapıldığında ortalama seksen, yüz civarında kişi kan bağışında bulunuyor. Aliağa insanı çok duyarlı ve burası her zaman öyledir. İzmir’in kuzey ilçeleri kan verme konusunda duyarlıdır. Aliağa’ya geleceğimiz zaman bağışçılarımıza mesajla haber veriliyor. Erkekler üç ayda bir, bayanlar dört ayda bir kan veriyor. Hasta ve hasta yakınları adına onlara teşekkür ediyorum. Sonuçta biz aracı bir kurumuz. Bu kanlar Kızılay’a değil hastaneye gidiyor.
Kaç günde bir Aliağa’ya
geliyorsunuz?
Dr. Muğlalı; Aliağa’da ayda üç dört çalışma oluyor. Geçen hafta geldik, bu hafta geldik. Ama haftaya Çarşamba, Perşembe ve Cuma günü üç günlüğüne Aliağa’ya geleceğiz. Çeşitli dernekler, gruplar, sivil toplum örgütleri organize ediyor. Kim organize ederse ona göre geliniyor.
Aliağa’da verilen kanlarda önemli hastalıklar çıkıyor mu?
Dr. Muğlalı; Her zaman bir bağışta risk vardır. Burada önemli olan kişilerin verdiğimiz formları dürüst bir şekilde doldurup cevap vermesi gerekiyor. Bu tür şeyler riskleri azaltacak şeylerdir. Bizim en çok korktuğumuz hastalıklar HIV virüsü, AİDS hastalığı , hepatit B, hepatit C, bulaşıcı hastalıklarıdır. Ama bağışta bulunacak kişi formu doğru doldurursa ondan kan almayıp riski azaltırız. Ki yanlış bilgiler verilse bile testlerde yakalıyoruz. Ortalama yüz bağışta bir kişi hastalıklı çıkabiliyor.
Kan satılıyor mu?
2006’dan önce kan test masraflarını sosyal güvenlik kurumları karşılamıyordu. Kan aynı zamanda bir ilaçtır. Testleri var, torbaları var. Yani maliyeti var. Önceden bu maliyeti karşılamada sıkıntılar çıkıyordu. Ama SGK artık bu masrafları karşılıyor. Ki SGK’nin ödemediği sosyal güvenceleri olmayan hastalara Türkiye genelinde yüzde onunu Kızılay kendi testini yaparak hibe şeklinde Sağlık Bakanlığına veriyor. Bilginiz olsun, kan yüzünden para alındı, para verildi olayları olu