KİRLETİCİLERE SUÇ DUYURUSU-2

Elektrik ark ocağı ile üretim yapılan fabrikaların çelikhaneleri ile PM, ağır metal, POP (Kalıcı Organik Kirletici); haddehaneleri ile de PM, NOx kirliliklerine neden olmaktadırlar.

"EAOT tehlikeli bir maddedir. EAOT yeraltı sularına sızması durumunda su kalitesini olumsuz etkileyecek yapıda tehlikeli maddeler içermektedir.

Mevcut durumda Türkiye'de , EAOT bertarafının yönetim ve kontrolü çevresel etkilerini önlemek açısından yeterli değildir. Bu yüzden Çevre ve Orman Bakanlığı kabul edilebilir bertaraf metodlarını zorunlu hale getirecek adımlar atılmasını istemektedir.

Pek çok defa, EAOT cürufla karıştırılarak atık yığınları biçiminde yerüstünde depolanmıştır.

-Bu durum aslında inert madde olarak kabul edilen cürufları da tehlikeli atık sınıfına sokmaktadır.

Sonuç olarak mevcut uygulamalar neticesinde yeraltı sularının, yüzey sularının, toprağın ve havanın kirletilmesi potansiyeli vardır." (2)

'Ağır metaller kalıcı kirleticiler olarak nitelendirilmektedir. Ağır metallerin insan vücudundaki en önemli etkileri toksik olmaları ve uzun vadede kanser yapmalarıdır'

'Dünyada birçok gemi söküm tesisi vardır. Norveç, Danimarka, Hollanda, Belçika, İngiltere, Polonya, Portekiz, İspanya, Ukrayna, Rusya Federal Cumhuriyeti, Brezilya, Meksika, gemi söküm tesisleri bulunan ülkelerdir. Bu ülkelerdeki gemi söküm tesisleri, çevresel ve toplumsal maliyetlerin yüksekliği nedeniyle çalıştırılmaktadır. Halen çalışmakta olan gemi söküm tesisleri ise, Hindistan, Pakistan, Bankladeş, Çin Halk Cumhuriyeti ve Türkiye'de bulunmaktadırlar'

-Ağır  metaller kalıcı kirleticiler olarak da nitelendirilmektedirler. Bir organizmadan diğerine besin zinciri yoluyla geçerler. İnsan bedenindeki en önemli etkileri toksik olmaları ve uzun vadede kanser yapmalarıdır. (5)

-Ağır metaller gemi içersindeki birçok üründe çeşitli miktarlarda bulunabilmektedir. Boyalar ve koruyucu kaplamalar çinko, kurşun ve bakır gibi metaller içermektedir. Hem çinko (özellikle en üstteki boya tabakasında) hem de bakır yeni üretilen boyalarında içerisinde dikkate değer miktarlarda bulunmaktadır. Ağır metal bileşikleri aynı zamanda anotlarda, izolasyonda, bataryalarda ve elektrikli aygıtlarda da mevcuttur.

-Ağır metaller insan sağlığına ve ekolojik sistemlere zarar verebilmektedir. Örneğin civa, toksik etkili ağır metaldir ve sinir sistemini etkileyen kalıcı bir biyoakümülatif (insan vücudunda birikebilen) bir kirleticidir. Özellikle küçük yaştaki çocuklar bu etkiler daha duyarlıdır. Az miktarda konsantrasyonlarına bile uzun süre maruz kalmak, sağıltımı olanaksız bozukluklarına, beyinsel gelişimin yavaşlamasına, sinirsel ve fiziksel gelişimin gecikmesine neden olabilmektedir.

-Aliağa'da gemi söküm bölgesinde, Greenpeace tarafından örnekleri alınan ağır metaller: As (arsenik), Cd (kadmiyum), Cr (krom), Cu (bakır), Hg (civa), Pb(kurşun), Ni(nikel), Zn(çinko) dur."

- 'Aliağa'da ölçülen PAH'lar: Naftaleen, anthraceen, fluorantheen, pyreen, benz(a) anthraceen, chryseen, benzo(k) fluoranthreen, benzo (a) pyrren, benzo (ghi) peryleen, indeno (1,2,3 cd) pyreendir.

-Greenpeace tarafından çeşitli yerlerden alınan PAH örneklerinin çoğu karşılaştırma örneğinden daha yüksek konsantrasyonlardadır ve özellikle IV no. İle işaretledikleri gemi söküm alanı ciddi şekilde kirlenmiştir. PAH'ların toplam değeri Hollanda'daki "müdahale" değerinin nerdeyse iki katıdır. Örneklerin yarısından fazlasında sınır değerler aşılmaktadır.

- IV nolu alan PAH'lar açısından en kirli bölgedir ve bütün ölçümlerde test değerleri aşılmıştır."

- 'Gemi söküm tesislerindeki çeşitli örnek alanlarında, Greenpeace tarafından alınan örneklerde PCB'lere rastlanmıştır. Nerdeyse tüm değerler sınır değerinin üzerindedir'

- 'Aliağa'da; gemilerden sökülen asbestin diğer tehlikeli atıklarla birlikte denize ve Harmanda lı Çöp Döküm alanına döküldüğü, İzmir'de kurulu fren ve debriyaj imalathanelerine verildiği savları yaygındır.

- 'Gemi söküm tesislerine 03.10.2007 günü yaptığımız inceleme gezisine bu nedenle, Greenpeace, Avrupa Gemi Söküm Birliği Temsilcileri ile birlikte Harmadalı Çevre Platformu Temsilcisi de katılmıştır'

- Tesislerde ise her alanda TBT'ye (tribütiltin) rastlanmış, özellikle IV numaralı alan olarak adlandırılan gemi söküm alanının, kirlenmiş sediman değerlerinin 10.000 katı gibi çok yüksek konsantrasyonlarda bulunduğu ortaya çıkmıştır. Burada buluna TBT düzeyi OSPAR tarafından kabul edilen deniz sedimanı ekotoksikolojik değerlendirme kriterlerinin yaklaşık 22.000 ila 220.000 katıdır. IV numaralı gemi söküm alanı dışında da Dibütiltin'e rastlanmıştır. IV numaralı gemi söküm alanı yine en kirli bölge konumundadır'

- 'İzmir'deki istasyonların yerleri incelendiğinde, bunların kent merkezi olduğu görülmektedir. Bunun nedeni de istasyonların İzmir Büyük Şehir Belediyesi'ne (Gaziemir hariç) ait olmasıdır. Oysa büyükşehir dışındaki bölgelerde, özellikle Aliağa, Kemalpaşa ve Torbalı gibi sanayi bölgelerimizde de sürekli ölçüm istasyonları ile hava kirliliği seviyelerinin izlenmesi gerekmektedir'

- İzmir kent merkezi dışındaki ölçüm çalışmaları ise araştırma amaçlı olarak üniversitelerimiz tarafınfan değişik dönemlerde yapılmıştır. Bu çalışmalar özellikle demir çelik, gemi söküm, rafineri, petrokimya gibi büyük kirletici kaynakların bulunduğu Aliağa bölgesinde yoğunlaşmaktadır'

- 'Horozgediği sanayi bölgesinde demir çelik tesislerinin yakın çevresinde yapılan ölçümlerde ise havadaki partikül seviyelerinin çok daha yüksek olduğu ve sınır değerlerin aşıldığı görülmüştür (Bayram, v.d., 2008)

- DEÜ Çevre Mühendisliği bölümü tarafından gerçekleştirilen ve İzmir'deki partikül madde kirliliği ve kaynaklarının belirlenmesine yönelik çalışmada elde edilen sonuçların bir özeti tablo 3 de verilmiştir. (Yatkın ve Bayram, 2008)

- 'Bu tablodaki verilere göre sanayideki SO2 kirliliğinin büyük bölümü Aliağa'daki rafineri ve petrokimya tesislerinden kaynaklanmaktaydı. Bu tesislerin ve diğer sanayi tesislerinin büyük oranda doğal gaza geçişi ile SO2 emisyonları çok ciddi düzeylerde azalmıştır."

- 'İzmir'de hava kirliliğini etkileyen en önemli kaynaklar Aliağa bölgesindeki sanayi tesisleridir. (Tuncel, v.d., 2008). Rafineri , petrokimya ve demir çelik tesisleri gibi tesislerden kaynaklanan emisyonların türleri sektörlere göre değişmektedir. Rafineri ve Petkim'de yanma kaynaklı kirleticiler ile organik kirleticiler önemliyken demir çelikte ise toz emisyonları büyük önem kazanmaktadır. Demir çeliklerin bacalarından çıkan ve açıkta depolanan malzemelerden (hurda, cüruf ve filtrelerde tutulan baca tozu) kaynaklanan toz emisyonları bünyesinde değişik elementleri ve tehlikeli organik kirleticileri içermektedir."

Mahkeme, Cumhuriyet Savcılığı'na bir yazı yazarak Aliağa'daki kirleticiler hakkında soruşturma açılmasını da istedi.

"3-4 metrekarelik alandaki, küçük bir kablo yığının yakılmasıyla kabloların içerdiği maddeler nedeniyle 'İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına .... neden olabilecek niteliklere sahip olan atık' niteliğinde değerlendirilmesine göre,

İnternetten rahatlıkla edinilebilecek aşağıdaki bilgiler yanında, Aliağa'da rüzgarın olmadığı veya ters estiği tüm günlerde çoğunlukla yoğun bir LPG kokusu, kimi zamanda boya veya türevlerinin kokusuna benzer gaz kokularının tüm ilçeyi sardığı bilgisi ve TBBB çevre komisyonunun yakın tarihlerde Aliağa'da yaptığı denetim dikkate alınarak;

a) Aliağa'nın yeraltı suları, yüzey suları, hava ve toprağındaki kirleticilerinin neler olduğu, (PCB, PAH ve bazı klorlu organiklerin ağır metaller PAH, PCB...)

b) Bu kirleticilerin kanser gibi 'İnsanlar veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek' niteliklere sahip olup olmadıkları,

c) Aliağa'nın yeraltı suları, yüzey suları, hava ve toprağındaki kirleticilerin kaynağının Aliağa'daki sanayi tesislerinden hangisi/hangileri olduğu, T.C.K. 181/4, maddesinden etkin bir soruşturma yürütülerek sonucuna göre gereğinin taktiri rica olunur" denildi.