Binlerce yurttaşın, Akkuyu'da nükleer santral kurma girişimini, Mersin'den Akkuyu'ya insan zinciri oluşturarak protesto etmesi, akıllara 21 yıl önce Aliağa'daki eylemi getirdi.
O günleri; zamanın Aliağa Belediye Başakın ve Bakırçay Belediyeler Birliği Başkanı Hakkı Ülkü, Birlik 2. Başkanı ve Dikili Osman Özgüven ile zamanın Foça Belediye Başkanı Nihat Dirim gazetemize anlattı.
Şahap AVCI
Binlerce yurttaşın, Akkuyu'da nükleer santral kurma girişimini, Mersin'den Akkuyu'ya insan zinciri oluşturarak protesto etmesi, akıllara 21 yıl önce Aliağa'daki eylemi getirdi. 6 Mayıs 1990 tarihinde on binlerce kişi, dönemin ANAP iktidarı tarafından Aliağa'ya dayatılan termik santrali, İzmir'den Gencelli'ye dek insan zinciri kurarak engellemişti.
Japonlar’ın 1980’lerin sonunda zamanın ANAP iktidarı tarafından Aliağa’ya yapmak istedikleri ithal kömüre dayalı termik santrale karşı Bakırçay yöresinde 18 belediyenin kurmuş olduğu Bakırçay Belediyeler Birliği öncülüğünde bir karşı duruş başlatılmıştı.
Çeşitli partilerden seçilmiş olan bu belediye başkanları Bakırçay Belediyeler Birliği olarak Türkiye’de ilk defa bir çevre mitingini termik santralin kurulmak istendiği Aliağa’da yapılış, ardından da 6 Mayıs 1990 tarihinde İzmir’den Aliağa’ya kadar uzayan 60 Km.lik bir Sevgi Zinciri oluşturulmuştu.
O dönemde Aliağa’nın ve Bakırçay Belediyeler Birliği’nin başkanı olan Hakkı Ülkü, o günleri şöyle anlatıyor;
“Aliağa ve çevresinde zaten var olan kirlilik yaratan sanayilere ek olarak ithal kömüre dayalı bir termik santral yapılamak istenmesi Aliağa ve çevresini yaşanabilir olmaktan çıkartacaktı. O nedenle ithal kömüre dayalı termik santral yapılmaması için Bakırçay Belediyeler Birliği adı altındaki örgütlenme ile sadece Bakırçay havzasındaki halkı değil, aynı zamanda İzmir halkının da dikkatini çekerek yığınsal eylemlere başvurduk. Önce 1989 Arılalığında Aliağa’da yüksek katılımlı bir miting düzenledik. 1990 yılında halkı bilinçlendirmek amacıyla paneller, toplantılar düzenledik. 6 Mayıs 1990 tarihinde Gencelli’den İzmir’e tüm çevreye duyarlı insanların katımıyla bir Sevgi Zinciri oluşturarak direnişlerimizi sürdürdük. Bir süre sonra Rio’da yapılan Dünya Çevre Günü toplantısına katılan zamanın Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel bunca direnişin karşısında duramayıp ‘Aliağa’ya ithal kömüre dayalı yapılmak istenilen termik santralden vazgeçilmiştir’ diye son noktayı koymuştur.
Bu arada hukuk mücadelesi de sürdürülmüş, konu en son Danıştaya intikal etmiştir. Danıştay 8 kez yürütmeyi durdurma kararı verdikten sonra nihayi olarak kesin kararını vermiş ve satral yapımından tümüyle vazgeçilmiştir. Bu sivil toplum hareketinin mimarları olan 18 Belediye başkanı o günleri insanlığa sunulan bir güzel anı olarak elbette torunlarına da anlatacaklardır.
Daha sonraki zamanlarda enerji ihtiyacının karşılanması için ülke çaresiz bırakılmamış ve çevreyi kirletmeyen doğal gaza dayalı bir termik santrall yapılmıştır. Böylece sorun günümüzdeki bugünkü enerji ihtiyacı açısından sorun çözülmüştür.
Zaten yenilebilir enerji kaynakları konusunda Bakırçay yöremizin etrafında rüzgar enerjisi çevre kirliliği yaratmadan çığ gibi çoğalmaktadır”
OSMAN ÖZGÜVEN (Dikili Belediye Başkanı)
O dönemde Dikili Belediye Başkanı ve Bakırçay Belediyeler Birliği’nin 2. Başkanı olan Osman Özgüven ise o günlere dair düşüncelerini şöyle anlattı;
“Sevi Zinciri adını verdiğimiz eylem, 12 Eylül sonrasının ilk çevre eylemiydi. İzmir’den Gencelli’ye kadar insanların el ele tutuşarak yaptığı bir zincirdi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmıur’un da büyük desteğini almıştık. Parti ayırtetmeksizin Bakırçay’ın tüm belediye başkanlarının desteğini almıştı. Daha sonraki yıllarda da Bahar Eylemleri adı altında bu eylemler sürmüştü. Dünyanın nükleer felâketle ile karşı karşıya kaldığı günümüzde başımıza gelebilecek felekteler karışında sesiz kalınamaz.. Tam dünya bu felâketlere karşı mücadele ederken, ne yazık ki ülkemizde yeni nükleer ve termik santral yapılası için çalışmaları yapılıyor. Bu santrallere karşı duruşumuzu sergilemeliyiz. Geleceğimizi karartmamsı için çabalarımızı sonuna kadar sürdürmeliyiz”
NİHAT DİRİM (Dönemin Foça Belediye Başkanı)
O dönem de Foça Belediye Başkanı ve Bakırçay Belediyeler Birliği’nin Çevre Komisyonu Başkanı olan Ziraat Mühendisi Nihat Dirim ise o günleri şöyle anlatıyor:“1990 yılında yapılan çere mitingi ve İzmir-Gencelli arasında gerçekleştirilen 60 km.lik Sevgi Zinciri 12 Eylül’den çıkan Türkiye’nin en büyük eylemiydi.
Bakırçay Belediyeler Birliği öncülüğünde gerçekleşen bu eyleme; o dönemde Mimar Mühendis Odaları, Sanayi ve Ticaret Odaları, esnaf odaları ve diğer meslek kuruluşları büyük destek verdiler, katkı sağladılar. İnsanlarımız O dönemde yapılan çağrılara uydu. Ve mücadelemiz başarı ile sonuçlandı”
