Eda Ebru NANECİ - SOCAR Türkiye Başkanı Kenan Yavuz Hande Demirel’in Bloomberg HT kanalındaki Piyasa Hattı programına konuk oldu. Demirel’in konuğu olan Yavuz, Aliağa’daki PEKTİM Liman projesini anlattı. İki tane enerji santrali planı olduğunu ifade eden Yavuz, katıldığı programda Güney Gaz Koridoru, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) ile ilgili bilgiler verdi. BOTAŞ’ın özelleştirme iddialarını da yanıtlayan Yavuz, böyle bir ihtimali şuan hayal edemediğini söyledi. Piyasa Hattı programında konuşulanlar:
Bir büyük yatırımda Aliağa’da liman yatırımı var. SOCAR’ın lojistikte güçlendiği anlamı çıkar mı? Bu bir entegrasyon sürecidir. Güçlü ve rekabetçi bir yapı için ham maddeden başlayarak bütün ayaklarında olmak zorundasınız. Petro kimyamız var rafineri yapıyoruz. Lojistik anlamda yatırımımız var ve büyüme gösteriyoruz. Ege Denizi’nin en büyük limanını inşa ediyoruz. Kapasitesi varsa daha da yatırımları artırabiliriz. Alsancak’ta bulunan limanın iki katı büyüklüğünde. Tam bundan 1 yıl sonra 20 Eylül’de limanımızı açmayı planlıyoruz. Bunun yanında rüzgarla ilgili projemiz var. PETKİM’in yatırımı var. Ekim ayından sonra PEKTİM yeni kapasitesiyle devreye girecek. Orada yatırımlarımız devam ediyor. Enerjiye yoğunlaşacağız yani elektrik üretimine. Hem PEKTİM’in mevcut maliyetlerini aşağıya çekici hem de önümüzdeki dönemde rafinerimizin de doğuracağı enerji ihtiyacını karşılayacak iki tane enerji santrali projemiz var. Biz enerjide 2 buçuk milyar dolarlık bir yatırımdan bahsediyoruz. Biz Aliağa’da yatırımlar PETKİM’in satın alma bedeliyle birlikte 10 milyar dolara yakın bir yatırım portföyünden bahsediyoruz. Bu tamamen reel sektöre yönelik yatırımlar bunlar. TANAP’la birlikte 20 milyar dolarlık bir 2018’de tamamlanacak bir projeksiyondan bahsediyorum. 2018’de biz SOCAR olarak Türkiye’nin 2’inci büyük sanayi şirketi olacağız. Hedefimiz 2023 yılında birinci olmaktır.
Gerçekten büyük bir proje ve çok büyük getirileri olacağı konuşuluyor. Azerbaycan ve Bakü’de Cumartesi günü temeli atıldı. Bu projenin Türkiye’ye getirisi ne olacak?Güney Gaz Koridoru’nu en güzel ifade eden başlık belki, enerjinin İpek Yolu demek lazım. Biliyorsunuz İpek Yolu özellikle, Bakü Kars demiryolu devreye girdikten sonra Marmara’yı da aştık. Dolayısıyla Çin’den Londra’ya ulaşan İpek Yolu fiziki olarak bağlanmış oldu. Enerjinin İpek Yolu Bakü’den İtalya’ya gidecek olan 4 bin kilometrenin üzerinde bir uzunlukla, Güney Gaz Koridoru gerçekten stratejik açıdan hem Türkiye hem de Azerbaycan için son derece önemli bir açılımı, önemli bir atılımı ifade ediyor. Özellikle Ukrayna kriziyle birlikte hem Avrupa’nın enerji arz güvenliğini hem de Türkiye’nin enerji arz güvenliğine önemli bir katkı koyacak. Türkiye açısından daha da önemli. Toplam tüketime baktığınız zaman Avrupa’nın çok küçük bir ihtiyacına tekabül ediyor ama bizim için çok daha büyük bir öneme sahip. Güney Gaz Koridoru’nda Türkiye açısından iki önemli aşama oldu. Bunlardan bir tanesi Türkiye ilk kez tarihinde para ödeyerek direkt bir varlık satın aldı yani Şahdeniz’de Türkiye petrolleri anonim ortaklığının hissesi yüzde 19’a çıkarıldı. Güney Gaz Koridoru’nun Türkiye ayağına TANAP diyoruz. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP)’da BOTAŞ’ın hissesi yüzde yirmiden yüzde otuza çıktı. Bu iki hamle ile Türkiye kendi geleceğine enerji arz güvenliği anlamında ve enerji çeşitliliği anlamında bir tüketici pozisyonundan, üretime ve iletime ortak olmuş oldu. Son derece stratejik bir öneme sahip.
Enerji arz güvenliği Türkiye için büyük öneme sahip, önümüzdeki dönemde Türkiye ne türden adımlar atmalı? Çevremizdeki karışıklığı görüyoruz. Enerji piyasasında yeni dinamikler var. Türkiye’de yeni dönemde tablo nasıl şekillenecek?Tüketim olarak ekonomisi ve refah düzeyi itibariyle göz kamaştıran bir ekonomik canlılığa sahip olan bir ülkeyiz. Tüketim olarak da hızla büyüyoruz. Şuan 45 milyar metreküp civarında olan doğalgaz ihtiyacımız 2023’de 70 milyar metreküpe yükselecek. Hem mevcut ihtiyacımızı hem de ilave ihtiyacımızı tamamlamamız gerekiyor. Güney Gaz Koridoru gerçekleşmesiyle birlikte bölgedeki diğer iş birlikteliklerinin ve diğer enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden Avrupa’yla buluşmasında da önemli bir modeldir. TANAP tamamlandığında dağıtım zincirine diğer kaynaklarında yani Irak hatta Doğu Akdeniz’deki doğalgazın Avrupa’ya buluşması noktasında TANAP son derece önemli bir misyon yüklenecek.
Doğalgaz piyasasının liberalleşmesi konusunda ne düşünüyorsunuz? Böyle bir yasa bekliyor. Önümüzdeki dönemde uygun fiyatlı doğalgaz ithalatının yolunu açacak bir yasadan söz ediyoruz. Bir diğer soru olarak BOTAŞ’ın özelleştirilmesi tartışması var.Özellikle 2023 hedeflerine baktığımızda Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu bir vizyon. Hedef tanımlanmış. Bu hedefe ulaşmadaki en önemli kaynak enerjidir. Bunu sürdürülebilir ve güvenli hale getirmeye çalışmak stratejik olarak da çok önem taşıyor. Olağanüstü gelişmeler oluyor. BOTAŞ’ın özelleştirilme kavramını hayal bile edemiyorum. Şu aşamada doğruda bulmam. Doğalgaz piyasasında daha liberalleşme özel sektör payının artmasına evet ama devletin doğrudan rolünün kaldırılmasını düşünemiyorum. Projelerin özel sektöre devredilmesi hayal olur.
Cari açık önemli göstergelerden bir tanesi kırılgan tarafımız ve bolca konuşuyoruz. Bu noktada SOCAR’ın çok önemli bir yatırımı var; SOCAR Star Rafinerisi Türkiye’nin cari açığını azaltacak önemde en büyük yatırım niteliğinde. Bu konu hakkında fikirlerinizi paylaşır mısınız?Planladığımız gibi yürüyor. Çok önemli aşamalar atlattık. Şuan projenin yüzde 15’i gerçekleşmiş durumda. Bu yıl ve önümüzdeki yıl yüzde 90 seviyesine ulaşacak. Şuana kadar 1 milyar dolar harcamamız gerçekleşti ve tamamen kendi öz kaynağımızla yaptık. Önümüzdeki aydan itibaren kredi kullanmaya devam edeceğiz. Türkiye’nin reel sektör tarihinde en uzun vadeli proje finansmanını gerçekleştirdik herhangi bir hazine garantisi ve tamamlama garantisi olmaksızın. Bu hem şirket olarak bize güvenin hem de Türkiye’nin geleceğine olan güvenin çok önemli bir göstergesi diye düşünüyorum. 2017’nin sonunda rafinerimiz devreye girmiş olacak. Türkiye’nin en büyük doğrudan yatırımcısıyız.
