21 Kasım 2026, Cumartesi

Hayalleri heykele, emeği sanata dönüştürüyor

21 Kasım 2026, Cumartesi Paylaş Gönderiyi Yayınla
Hayalleri heykele, emeği sanata dönüştürüyor

Bir malzemeye biçim vermekten öte, ona ruh ve hikâye kazandıran Kadir Yüksel, heykeli hayatın sessiz tanığı olmaktan çıkarıp yaşayan bir sanata dönüştürüyor. Gönen’de başlayan üretim serüveninde sanatın, emeğin ve hayal gücünün izini sürüyor.

Heykel üretimi, yalnızca sanatsal yetenek değil; ciddi bir sabır, teknik bilgi, fiziksel emek ve ekonomik yatırım da gerektiriyor. Türkiye'de heykeltıraşlık mesleğinin karşılaştığı temel sorunlar neler? 

Heykel üretimi gerçekten de dışarıdan göründüğünden çok daha katmanlı bir süreçtir.Sabır, teknik bilgi, yoğun fiziksel emek ve ciddi bir ekonomik yatırım gerektirir. Balıkesir Gönen’de 'Yükselen Sanat' atölyemizde sürdürdüğümüz imalat süreçlerinde bu zorlukları her gün bizzat deneyimliyoruz. Heykel üretiminde kullanılan kaliteli malzeme, döküm maddeleri ve ekipmanların maliyet dövize endeksli ve yüksek olması, üreticiler ve sanatçılar üzerinde büyük bir ekonomik baskı yaratmaktadır. Fiziksel emek yoğun bir alan olan heykel imalatı; geniş çalışma alanları, özel havalandırma, döküm ve işleme teknolojileri gerektirir. Bu altyapıyı kurmak ve sürdürmek ciddi bir mali yatırım ve uzun soluklu bir özveri istemektedir.

Heykelin ardındaki o uzun teknik süreç, zihinsel ve bedensel mesai maalesef bazen göz ardı edilebiliyor. Oysa her eser, hammaddenin şekillendirilmesinden çok önce başlayan yoğun bir emeğin ve teknik bilginin ürünüdür. Yükselen Sanat olarak Gönen’den yürüttüğümüz çalışmalarda, sanatsal estetiği korurken endüstriyel ve lojistik gerçeklerle başa çıkmak başlı başına bir denge gerektiriyor. Üreticinin hak ettiği karşılığı bulması, bu mesleğin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.​ Tüm bu zorluklara rağmen, Yükselen Sanat olarak toprağın, metalin veya taşın ruhunu şekillendirmeye, Gönen’den ülkemizin sanat ve üretim hayatına değer katmaya devam ediyoruz.

Yol gösteren, çevre bilinci aşılayan ya da mekâna kimlik kazandıran tematik tasarımlar yapıyorsunuz. Sanatın "estetik" kaygısı ile "kamusal fayda/işlev" dengesini projelerinizde nasıl kuruyorsunuz?

Sanatı sadece izlenen bir nesne değil, yaşanan ve yaşatılan bir deneyim olarak görüyoruz. Gönen’deki Yükselen Sanat atölyemizde tasarımlarımıza şekil verirken en temel hareket noktamız, estetik ile işlevselliği kusursuz bir dengeyle buluşturmaktır. Bir tasarım, bulunduğu alanın dokusuyla, tarihiyle ve insanıyla konuşabilmelidir. Yaptığımız her çalışmada, o mekânın karakterini öne çıkaran, ona adeta bir ruh üfleyen bir estetik dil yakalamaya özen gösteriyoruz. Ürettiğimiz tematik tasarımlarda çevre bilincini aşılamak, doğaya saygılı malzemeler ve formlar kullanmak bizim için vazgeçilmez bir sorumluluktur. Sanat, doğayı tahrip eden değil, onu tamamlayan ve koruma bilinci uyandıran bir köprü olmalıdır.

Kamusal alana dokunan tasarımlar sadece estetik durmakla kalmamalı; insana yol göstermeli, düşündürmeli ve günlük yaşamın koşuşturmacası içinde ona durup nefes alabileceği bir anlam sunmalıdır. Estetik kaygıyı kamusal faydayla harmanladığımızda, sanat halkın gerçek bir parçası hâline gelir. Yükselen Sanat olarak amacımız, sadece güzel görünen eserler üretmek değil; bulunduğu çevreye değer katan, insanı ve doğayı merkeze alan kalıcı izler bırakmaktır.

Söyleşimiz çok ilerlemeden sizi kısaca tanıyabilir miyiz? Sizi anlatan üç kelime seçseniz hangilerini tercih ederdiniz?

​Sanatın yalnızca estetik bir form değil, mekâna ve yaşama kimlik kazandıran köklü bir süreç olduğuna inananıyorum.Eğitim hayatımdan bugüne sanatın merkezinde yer alan bir kariyer inşa etmeye çalıştım. Lise eğitimimi Eskişehir Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi'nde tamamladıktan sonra, akademik yolculuğuma Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü ile devam ederek 2009 yılında buradan mezun oldum.​ Akademik temellerimi Türkiye’nin farklı noktalarında yıllar süren saha tecrübesi, nitelikli projeler ve büyük ölçekli imalatlarla pekiştirdim. Heykel ve resim alanında şahsım adına uzmanlaşarak, bu disiplinlerin farklı teknik dallarında kendimi sürekli geliştirmeye çalıştım. Ülke genelinde hayata geçirdiğim elle tutulur, kalıcı eserler sayesinde geniş bir malzeme bilgisi ve zengin bir teknik altyapıyı bünyemde barındırmaktayım.

Hâlen Gönen’deki atölyemde üretime devam ettiğim Yükselen Sanat bünyesinde, özellikle polyester üretimi ve işçiliği konusunda sektöre yön veriyoruz. Heykel başta olmak üzere; airbrush, duvar boyama, toprak ve seramik işleri, havuz ve şelale projeleri gibi çok geniş bir yelpazede faaliyet göstermekteyim. Otellerden belediyelere kadar yurt içinde ve yurt dışında hayata geçirdiğimiz çok sayıda projede imzam bulunmaktadır. Yükselen Sanat olarak park, bahçe ve çevre düzenlemeleriyle mekânlara estetik, çevre bilinci aşılayan ve kamusal fayda sağlayan kimlikler kazandırıyoruz. Sanatsal estetiği endüstriyel ve teknik ustalıkla buluşturarak, toprağın, metalin ve polyesterin ruhunu şekillendirmeyi büyük bir tutkuyla sürdürmekteyim. Beni anlatan üç kelime olarak tutku, sabır ve estetik derdim.

Günümüzde yapay zekâ, robotik sistemler ve dijital teknolojiler sanatın üretim biçimlerini değiştiriyor. Bu gelişmelerin heykel sanatını nasıl dönüştüreceğini düşünüyorsunuz?

Günümüzde yapay zekâ, robotik sistemler ve dijital teknolojiler hayatımızın her alanında olduğu gibi sanatın üretim biçimlerini de hızla dönüştürüyor. Eskişehir Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi ve Anadolu Üniversitesi Heykel Bölümü’ndeki akademik temellerimden bu yana, sanatın dijitalleşme evresini yakından takip ediyorum. Ancak bir heykeltıraş ve Gönen’deki Yükselen Sanat atölyesinde yıllardır bizzat imalatın mutfağında olan biri olarak meseleye şöyle bakıyorum.

Dijital teknolojiler, yapay zekâ ve 3D modelleme sistemleri bizim için birer tehdit değil, aksine tasarımlarımızın sınırlarını genişleten güçlü birer araçtır. Özellikle büyük ölçekli ve karmaşık projelerde dijital altyapılar süreci hızlandırabiliyor. ​Fakat konu heykel sanatına ve fiziksel üretime geldiğinde, işin içine "ruh" ve "insan eli" girer. Polyester üretimi, airbrush detayları, duvar boyama veya seramik işleri gibi atölyemizde hayata geçirdiğimiz her çalışmada malzemeyle kurulan fiziksel bağ bambaşkadır. Makinalar bir formu kusursuz çizebilir ya da üretebilir; ancak o malzemenin kokusunu, ağırlığını, ustanın ona dokunurken döktüğü alın terini ve sezgisel yaratıcılığı taklit edemez.

​Özetle; teknolojinin getirdiği yenilikleri tasarımlarımıza entegre ederken, heykel sanatının özündeki o saf el emeğini ve zanaatkâr ruhu korumaya devam edeceğiz. Gelecekte teknoloji ile insan eli yarışmayacak; aksine Yükselen Sanat olarak bizim yaptığımız gibi, en mükemmel form için birbirini tamamlayacak.

Heykellerinize ses efektleri ve konuşma mekanizmaları ekleyerek klasik heykel anlayışının dışına çıktınız. Bir heykelin yalnızca görülmekle kalmayıp konuşması, izleyicisiyle doğrudan iletişim kurması fikri nasıl ortaya çıktı?

Haklı olarak belirttiğiniz gibi, heykellerimize ses efektleri ve konuşma mekanizmaları entegre ederek klasik heykel anlayışının kalıplarını kırdık. Bir heykelin yalnızca sessizce görülen bir nesne olmaktan çıkıp, izleyicisiyle doğrudan iletişim kuran, hikâyesini kendi sesiyle anlatan bir canlılığa kavuşması fikri aslında uzun süredir zihnimi meşgul eden bir arayışın ürünüydü. Bu devrimci fikir, yolu sanatla ve teknolojiyle kesişen değerli mühendis abim Kemal Ketenci ile yollarımızın kesişmesiyle hayat buldu. Kemal Bey ile oturup konuştuğumuzda, teknik ve mühendislik imkânlarını kullanarak bu alanda ne kadar çok farklı ve sınırları zorlayan uygulama yapabileceğimizi fark ettik. Ortak vizyonumuzun ilk ve en somut aşaması olarak 'Konuşan Heykeller' projesini hayata geçirdik ve sahaya uyguladık.

Bu projeyi sahada insanlarla buluşturduğumuzda aldığımız tepkiler, kamusal alanda yarattığı o büyük ses ve haber niteliği taşıması bizleri son derece onure etti. Çünkü sanat, izleyicisiyle ne kadar çok duyu organı üzerinden bağ kurarsa o kadar ölümsüzleşir. ​Yükselen Sanat olarak Gönen’deki atölyemizde durmaksızın üretiyoruz. Bu daha sadece bir başlangıç; bu tarz entegre sistemleri ve teknolojileri daha da geliştirerek heykellerimizde çok daha ileri, çok daha şaşırtıcı ve etkileyici uygulamaları hayata geçirmemiz kesinlikle mümkün ve hedeflerimiz arasında ilk sırada yer alıyor.

Sanatın yalnızca müzelerde ve galerilerde karşılık bulmadığını, gündelik yaşamın içine de taşınabileceğini savunuyorsunuz. Sizce sokakta, parkta veya bir bahçede karşılaşılan bir heykel insanın sanatla kurduğu ilişkiyi değiştirebilir mi?

Kesinlikle değiştirebilir, hatta çok daha derin ve samimi bir boyuta taşır. Sanatı yalnızca müzelerin ve galerilerin soğuk, kapalı duvarları arasında hapsolmuş elit bir kavram olarak görmek, onun ruhuna haksızlık olur. Müzeler eserleri korur, evet; ancak sokak, park, meydan veya yaşamın akıp gittiği kamusal alanlar o esere nefes alırır. Bugüne kadar müzelerden belediyelere, anonim şirketlerden ulusal ve uluslararası pek çok kuruma kadar pek çok alanda heykeller ve sanatsal projeler hayata geçirdim. Şunu çok net söyleyebilirim: Bir insan müzede bilet alıp bir eseri izlediğinde zihinsel bir hazırlık yapar. Ancak sabah işe giderken, parkta yürüyüş yaparken ya da bir meydanda dinlenirken aniden karşısına çıkan, dokunabildiği, gölgesinde soluklandığı veya sesiyle irkildiği bir heykel; o insanın hayatına doğrudan ve filtresiz bir şekilde sızar.

​Sokaktaki heykel, sanatı halkın yabancısı olduğu bir lüks olmaktan çıkarır; onu günlük hayatın, sıradan anların ve ortak hafızanın bir parçası hâline getirir. İnsanlar çocuklarıyla parkta yürürken o esere dokunur, hakkında konuşur, onunla hatıra biriktirir. İşte bu, sanatla kurulan bağı tamamen demokratikleştirir ve kalıcı kılar. ​Yükselen Sanat olarak Gönen’den yola çıkıp Türkiye’nin farklı noktalarına eserler bırakırken en büyük amacımız tam da budur: Sanatı hayatın dışına değil, tam kalbine yerleştirmek; insanı sanatla, sanatın o iyileştirici gücüyle her köşe başında yüz yüze getirmek.

2015 yılında Yükselen Sanat'ı kurarak kişisel üretiminizi profesyonel bir atölye çatısı altında geliştirdiniz. Bir sanatçının kendi atölyesini kurması, özgürce üretmesi kadar ticari ve yönetsel sorumluluklar da getiriyor. Sanatın özgünlüğünü korumakla müşteri beklentilerini karşılamak arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz?

Kesinlikle çok haklısınız; bir sanatçının kendi atölyesini kurması, tuvalin ya da malzemenin başındaki o soyut özgürlük alanından çıkıp, yönetimin, lojistiğin ve ticari sorumlulukların da içine dahil olduğu bambaşka bir boyuta evrilmektir. 2015 yılında Balıkesir Gönen’de Yükselen Sanat’ı kurduğumda bu sorumluluğun bilincindeydim. Sanatın özgünlüğünü korumak ile müşteri ya da kurum beklentilerini karşılamak ilk bakışta zıt kutuplar gibi görünebilir. Ancak ben bu durumu bir çatışma değil, karşılıklı beslenen bir uyum alanı olarak görüyorum. Bu dengeyi kurarken benimsediğim temel prensipler şunlar:

Ticareti Değil, Kaliteyi ve Vizyonu Merkezde Tutmak: Müşterilerimiz, belediyeler, müzeler veya anonim şirketler bize geldiğinde aslında sadece bir imalat talep etmiyor; bir hikâye, bir kimlik ve estetik arıyorlar. Biz Yükselen Sanat olarak projeyi ele alırken, karşı tarafın beklentilerini ve ihtiyaçlarını çok iyi dinliyor, ancak bunu kendi sanatsal süzgecimizden ve malzeme bilgimizden geçirerek şekillendiriyoruz. Malzeme ve Teknik Hakimiyetle Esneklik Kazanabilmek: Polyesterden airbrusha, seramikten çevre düzenlemelerine kadar sahip olduğumuz geniş teknik altyapı, bize projelerde büyük bir esneklik kazandırıyor. Bu sayede teknik kapasitemizden ödün vermeden, müşterinin hayal ettiği vizyonu en üst düzey sanatsal kalitede hayata geçirebiliyoruz.

Özgünlüğü Ticari Başarıya Dönüştürmek: Sanatın ruhunu kaybetmeden ticari sürdürülebilirliği sağlamak, atölyenin ömrünü belirler. Bizim yaptığımız işlerde her eser, hem sipariş verenin beklentisini eksiksiz karşılar hem de Yükselen Sanat’ın imzasını ve estetik imzasını gururla taşır. ​Özetle; Gönen’deki atölyemizde üretime devam ederken, sanatsal özgürlüğümüzü ticari disiplinle harmanlıyoruz. Çünkü inanıyorum ki gerçek başarı; sanatın ruhunu ve özgünlüğünü kaybetmeden, onu hayatın ve projelerin içine en doğru şekilde entegre edebilmektir.

Gönen'de kurduğunuz atölyeden yurt dışına uzanan üretim yolculuğunuzda bundan sonraki en büyük hedefiniz nedir? Gerçekleştirmeyi hayal ettiğiniz, henüz imzasını atmadığınız büyük bir proje var mı?

Gönen’den başlayıp yurt içine ve yurt dışına uzanan bu üretim yolculuğunda asıl büyük hedefimiz, sanatımızın sınırlarını ve etki alanını her geçen gün daha da genişletmektir. Şu anki süreçte siparişlerimizin ve projelerimizin büyük kısmını gelen talepler ve müşteri beklentileri belirliyor; ancak bu yoğun tempo içinde zihnimde yıllardır olgunlaşan, sırası geldikçe hayata geçirmeyi sabırsızlıkla beklediğim pek çok özel tasarımım ve özgün projem de var.

Gelecekteki en büyük hayallerimden biri, hem ülkemizdeki faaliyetlerimizi çok daha güçlü bir şekilde sürdürmek hem de yurt dışındaki projelerimizin ve iş birliklerimizin payını artırarak Yükselen Sanat adını küresel ölçekte daha geniş kitlelere duyurmaktır. Çünkü bir sanatçı ve üretici olarak en büyük gurur kaynağım; yaptığım işlerin, işçiliğin ve heykellerin ne kadar çok insana ulaştığı, onların hayatına dokunabildiği ve ortak bir estetik duygu yaratabildiği anlardır. Eserlerimizin sokaklarda, meydanlarda, farklı ülkelerin ve şehirlerin kamusal alanlarında daha çok insanla buluşması, bu yolda yürüme nedenimin en büyük özetidir.

Söyleşinin sonuna gelirken sizin eklemek istediğiniz bir şey var mı ?

Benim hikâyemde sanat, sonradan edinilmiş bir çabadan ziyade kökleri çok derinlere uzanan bir aile mirasıdır. Altı kardeşli ailemde rahmetli babamdan ve abilerimden bize devrolunan, damarlarımızda hissettiğimiz doğal bir yetenek var. Bu yetenek evimizin, atölyemizin ve hayatımızın tam merkezindeydi. Nitekim kız kardeşim Bahriye Yüksel  Karabudak da bu genetik mirasın izinden yürüyen çok başarılı bir iç mimar olarak, katıldığı prestijli bir yarışmada elde ettiği dünya birinciliğiyle bu ailenin sanata olan tutkusunu tüm dünyaya kanıtladı.

Eskişehir Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nde başlayan, Anadolu Üniversitesi Heykel Bölümü’ndeki akademik eğitimle ve Türkiye’nin dört bir yanında yıllarca süren saha tecrübesiyle pişen yolculuğumda, işte bu aile mirasından aldığım ilhamla yürüdüm. 2015 yılında Gönen’de kurduğum Yükselen Sanat atölyesinde ürettiğim her heykelde, attığım her fırça darbesinde bu köklü yeteneğin izleri vardır.

Ancak bir sanatçı ve üretici olarak benim için asıl önemli ve değerli olan şey, bu yeteneğin ve ortaya koyduğumuz eserlerin sadece atölyede kalmamasıdır. En büyük temennim ve amacım; ailemizden gelen bu sanatsal dokunuşun, bu estetik dilin topluma, insanlara ve müşterilerimize doğrudan değmesidir. Bir heykelin sokakta yürüyen bir çocuğun dünyasını aydınlatması, bir parkta dinlenen insanın ruhuna dokunması ya da bir kurumun kimliğinde hayat bulması... İşte sanatın gerçek gücü buradadır. Gönen’den yürüttüğümüz bu üretim yolculuğunda, ailemizden aldığımız bu yeteneği en saf haliyle herkese ulaştırmaya, insanların hayatına sanatla kalıcı izler bırakmaya devam edeceğiz.

(SERKAN SELİNGİL)