"Belediyede mali şeffaflık ilkesi ihlal edildi”

CHP Aliağa İlçe Başkanlığı, Aliağa Belediyesi 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nu değerlendirdi. Yapılan açıklamada, Sayıştay bulgularının daha önce dile getirdikleri uyarıları doğruladığı belirterek, 491 milyon TL'lik şirket borcunun kamuoyundan gizlendiği ve mali şeffaflık ilkesinin ihlal edildiği vurgulandı.

Cumhuriyet Halk Partisi Aliağa İlçe Başkanlığı, Aliağa Belediyesi 2024 yılı Sayıştay raporuna ilişkin tespitlerini kamuoyu ile paylaştı. İlçe Başkanlığı, Meclis üyeleri Murat Arcak ve Doğanşah Aydın’ın belirlediği bulgular doğrultusunda, rapordaki tespitlerin uzun süredir dile getirdikleri uyarıları doğruladığını açıkladı. Yapılan açıklamada, Aliağa Belediyesi’nin mali yönetiminde ciddi sorunlar bulunduğu, kamu kaynaklarının şeffaf, etkin ve mevzuata uygun biçimde kullanılmadığının açıkça görüldüğü ifade edildi.

“Balon bütçe uyarıları görmezden gelindi”

CHP'nin aktardığına göre, Sayıştay Raporu'nda 2024 yılı bütçe gideri gerçekleşme oranının yaklaşık yüzde 98 seviyesinde olmasına karşın, bütçe geliri gerçekleşme oranının yalnızca yüzde 53 düzeyinde kaldığı belirtildi. CHP İlçe Başkanlığı, bu durumun, "Aliağa Belediyesi'nin tahmini gelirlerinin yarısını tahsil edemediği ancak giderlerin tamamını gerçekleştirdiği" anlamına geldiğini vurguladı. Mevcut yönetimin balon bütçe uyarılarını görmezden geldiğini belirten CHP Aliağa İlçe Başkanlığı, Sayıştay'ın raporunun bu uyarıları doğrular nitelik taşıdığını savundu.

“Borçlara 215 Milyon TL gecikme zammı işlendi”

CHP Aliağa İlçe Başkanlığı, bütçedeki bozulmanın somut göstergelerinden birinin, Sosyal Güvenlik Prim ödemeleri ve vergi ödemeleri gibi kamu borçlarının zamanında ödenememesi olduğunu dile getirdi. Nakit yetersizliği nedeniyle yükümlülüklerin geciktirilmesi sonucu borçlara faiz ve gecikme zammı eklendiğini kaydeden CHP Aliağa İlçe Başkanlığı, belediyeye bütçenin yaklaşık yüzde 8’ine denk gelen 215 milyon TL tutarında gecikme zammı uygulandığını belirtti. Açıklamada örnek olarak, 80 milyon TL tutarındaki vergi borcuna, zamanında ödenmediği için 38 milyon TL gecikme zammı eklenerek borcun 118 milyon TL’ye yükseldiği bilgisi paylaşıldı ve bu durum, kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasının bir sonucu olarak değerlendirildi.

"491 Milyon TL kamuoyundan saklandı"

CHP, rapordaki en vahim bulgunun, Aliağa Belediyesi’nin vergi ve sosyal güvenlik borçlarını sadece belediye tüzel kişiliği üzerinden değerlendirip, bağlı şirketlerin borçlarını sanki başka kurumlara aitmiş gibi göstermesi olduğunu belirtti. Bu yaklaşımın mali şeffaflık ilkesine aykırı olduğunu ve borç gizleme anlamına geldiğini öne sürdü. CHP İlçe Başkanlığı'nın rapor analizine göre, belediyenin kendi vergi ve sosyal güvenlik borçları 113,5 milyon TL iken, belediyeye bağlı şirketlerin borçları da eklendiğinde toplam borcun 604,5 milyon TL’ye ulaştığı belirtildi. Aradaki 491 milyon TL tutarındaki borcun kamuoyundan gizlendiğini ifade eden CHP, bu durumu kabul edilemez buldu.

"Dağıtılmayan yardımlar dağıtılmış gibi gösterildi"

CHP Aliağa İlçe Başkanlığı’nın Sayıştay raporundan aktardığı bir diğer usulsüzlük ise ambar sistemindeki aksaklıklar oldu. Belediyenin satın aldığı malzemelerin bir kısmının ambar sistemine bildirilmediği, bu nedenle ambar çıkış kayıtları oluşturulmadığı ve fiilen depoda bulunmalarına rağmen sanki dağıtılmış gibi işlem yapıldığı tespit edildi. CHP, tüm bu bulguların mali disiplinden uzak, denetimsiz ve keyfi bir yönetim anlayışının sonucu olduğunu ifade etti. Açıklamada, belediyenin muhasebe ve gelir programında yapılan sistem değişikliğine ilişkin ciddi bulgulara da yer verildi. 15 Eylül 2024 tarihindeki sistem değişikliği sonrasında, 16 Eylül 2024 tarihinde, belediyenin alacaklarında 254 milyon TL’lik bir eksilme tespit edildiği belirtildi. Bu tutarın 2024 yılı toplam gelirinin yaklaşık %17’sine denk geldiği kaydedildi. Ayrıca, muhasebe kayıtlarında silinen borç tutarı 86 milyon TL iken, gelir sisteminde silinen tutarın 1 milyar 74 milyon TL gibi olağanüstü bir rakama ulaştığı aktarıldı. Uygulama alanı sınırlı bir yazılımın test ve uyum çalışması yapılmadan devreye alınmasının, belediyeyi büyük ölçekli mali kayıp riskiyle karşı karşıya bıraktığı ifade edildi. CHP, 2023 yılına ait 273 milyon TL tutarındaki faturaların, 2024 yılı bütçesinden giderleştirilmesi yoluna gidildiğini tespit ettiklerini duyurdu. Bu işlemin, 2023 yılı gider bütçesini 273 milyon TL daha az göstererek geçmiş yıl mali performansını olduğundan daha iyi göstermek amacıyla yapıldığı iddia edildi ve bunun "halkı kandırmak, gerçekleri gizlemek" anlamına geldiği belirtildi.

"Belediye aleyhine icra davaları açıldı"

Belediyeden alacaklarını tahsil edemeyen kişi ve firmalar tarafından açılan icra takipleri sonucunda, 211 milyon TL tutarındaki alacaklar için 8,5 milyon TL icra ödemesi yapıldığı bilgisi paylaşıldı. Bu durumun, belediyenin hatalı mali planlaması nedeniyle doğrudan kamu zararına yol açan bir uygulama olduğu ifade edildi. Belediye hakkında 710 adet hukuki ihtilaf davası bulunduğu ve bu davaların toplamda 449 milyon TL’lik bir mali risk taşıdığı aktarıldı. CHP, bu tablonun keyfi ve hukuka aykırı yönetim anlayışının sonucu olduğunu öne sürdü. Sayıştay raporunda, belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların 10 yıldan uzun süreyle kiraya verildiği ve 3 yıldan fazla süreli kiralamalar için belediye meclis kararı alınmadığı tespit edildi. Ayrıca, belediye şirketlerine mevzuata aykırı şekilde 57 taşınmaz kiralanmış, bu taşınmazlar şirketler tarafından ihalesiz biçimde üçüncü kişilere kiraya verilmiştir. Belediye şirketlerinin, ödemesi gereken 8,5 milyon TL’lik kira borcunun yalnızca 928 bin TL’sini ödediği belirtildi.

Kamulaştırmasız el atma ve ayrıcalıklı ödeme iddiaları

Açıklamada, kamulaştırmasız el atma davaları kapsamında 18,5 milyon TL tutarındaki borcun yalnızca 5 milyon TL’si ödendiği, kalan borç için en yüksek mevduat faizinin işletilmeye devam ettiği belirtildi. Ayrıca, hizmet ve mal sağlayan firmalara ödemelerin teknik şartnamede belirtilen sürelerde yapılmadığı, ancak bazı firmalara öncelik tanındığı tespit edildiği aktarıldı. Bir yıl önce işini tamamlayan firmalar ödemelerini alamazken, öncelikli tutulan firmaların ödemelerinin zamanında yapıldığı ifade edildi. Bu uygulamanın eşitlik ilkesine ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu vurgulanarak, öncelikli ödeme alan firmaların kimler olduğunun acilen açıklanması çağrısı yapıldı. CHP, belediyenin kendi personeliyle yürütmesi gereken hizmetlerin dışarıdan alınarak danışmanlık hizmetlerine "milyonlarca lira" harcandığını iddia etti. Sosyal medya takibi, halkla ilişkiler ve hukuki danışmanlık gibi içerikleri belirsiz hizmet alımlarına dikkat çekildi. Bazı hizmet alımlarında ihaleyi üstlenen firmaların yasaklı olup olmadığının araştırılmadığı ve bazı alımların Kamu İhale Kurumu’na hiç bildirilmediği belirtildi. Açık ihale yapılması gereken işlerin parçalara bölünerek 22-d doğrudan temin yöntemiyle yapıldığı ve bazı firmaların önceliklendirildiği ileri sürüldü.

"Kira ve alacaklar tahsil edilemiyor"

CHP Aliağa İlçe Başkanlığı, belediye tarafından kesilen idari para cezalarının takibinin yapılmadığını ve tahsilatların düzenli olmadığını açıkladı. 2024 yılı sonu itibariyle 200 milyon TL’lik para cezasının tahsil edilmediği ve bu tutarın belediyenin gelir bütçesinin yaklaşık yüzde 14’üne denk geldiği belirtildi. Ayrıca Özel Kalem Müdürlüğü’nün temsil ve ağırlama giderlerinin bir kısmının mevzuata aykırı olduğu, bazı harcamaların belgelerinin eksik olduğu ifade edildi. Sayıştay denetçisinin de temsil-ağırlama giderlerinde mevzuata uyulmadığını raporunda açıkça belirttiği kaydedildi. Açıklamanın sonunda, tüm bu bulguların Aliağa Belediyesi’nde mali disiplinin kaybolduğunu ve mevzuata aykırı uygulamaların sistematik hale geldiğini gösterdiği belirtildi. Cumhuriyet Halk Partisi Aliağa Belediye Meclis Üyeleri ve İlçe Örgütü olarak, Sayıştay raporunda tespit edilen tüm usulsüzlüklerin incelenmesini, giderilmesini ve kamu zararlarının tazmin edilmesini talep ettikleri ifade edildi. Açıklama, "Aliağa halkının bir kuruşunun dahi heba edilmesini istemiyoruz" sözleriyle son buldu.

(VOLKAN GÜNDÜZ)