24 Temmuz 2024, Çarşamba

CEHALETİN ÜZERİNE YÜRÜYEN GENÇLER

1 Mayıs 2023, Pazartesi

     


Cevat YILDIRIM

 Mustafa Kemal; “ Milli Eğitim Programımızın Milli Eğitim sistemimizin temel taşı cahiliğin yok edilmesidir” diyordu. Onlar ellerindeki kılavuzlarla küçük köylere gittiler. Cumhuriyetin ışığını köylere ilk taşıyan onlardı. Yine Mustafa Kemal Atatürk, “ Bir topluluk ulus olabilmek için eğiticilere, öğretmenlere muhtaçtır” demişti. O eğiticiler Mustafa Kemal’in çavuşları ve onbaşılarıydı.

1928 yılında Harf Devrimi yapıldı. Aylar önce yeni ABC’yi Atatürk yurdun değişik yerlerinde tanıttı. Kentlerde okuma- yazma kursları açıldı. Yazı Devriminin ilk atılımcısı çok gayretli Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati Bey’di. Fakat ömrü yeni harfleri milletimize tam olarak öğretmeye yetmedi.  1929 yılbaşı gecesi apandisit patlaması nedeniyle bu dünyadan erken ayrıldı. Henüz otuz beşindeydi. Yerine atananlar yeterli sürede görevde kalmadı. Milli Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip, 1932’de göreve gelen köycülüğü benimsemiş bir bakandı. Ancak onun da görev süresi bir yıldan bir ay kadar fazlaydı. Milli Eğitim Bakanlığında 1938 yılından sonra uzun süre görevde bulunan bakanlar bulundu. Padişah Vahdettin Kurtuluş Savaşında İngilizlerle beraber olup, 17 Kasım 1922’de Türkiye’den ayrılmıştı. Yerine Halife seçilen Abdülmecit Efendi padişah gibi davranınca 1924 yılı Mart ayı başında Halifelik makamı ve Osmanlı Hanedanı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla yurt dışına çıkarıldı. Atatürk Türk ulusunu bir millet halinde yoğurmak, çağdaş bir halk topluluğuna ulaştırmak için devrimler yaptı. Bunları halka benimsetmek kolay olmadı. Türk halkı Kurtarıcısını sevmişti. Fakat bozguncular tersine propoganda ile halkı kandırıyordu. O yıllarda halkın çoğunluğu köylerde yaşıyordu. Kırk bin köyden ancak beş bin tanesinde okul vardı. Cumhuriyetin getirdiği nimetlerden Cumhuriyetçilik, lâiklik, devrimcilik ilkeleri köylere gidip halka anlatılmalıydı. 1935 yılında Saffet Arıkan Milli Eğitim Bakanı oldu. Köylere öğretmen gönderme çarelerini arıyordu.

            Bir akşam Atatürk, sofrasında bulunan Saffet Arıkan’a İsmail Hakkı Tekçe Paşa’nın yaptıklarını örnek gösterdi. Tekçe Paşa Muhafız Birliğine gelen erlere okuma yazma öğretiyordu. Öğrenenler köyüne dönünce çevresindeki çocuklara okuma yazma öğretmek için gayret sarfediyordu. Saffet Arıkan bakan olunca İsmail Hakkı Tonguç’u ilköğretim genel müdürlüğüne getirdi. Genel Müdür ve bakan askerde çavuş ve onbaşıları kursa almaya karar verdiler. İlk kurs Eskişehir Mahmudiye’de 84 kişiyle başladı. Atatürk’ün önerisiyle kursa alınan kişiler belirlenen sürede yetiştirilecek öğretmensiz az nüfuslu köylere gönderilecekti. İşte köylere aydınlatma amacıyla gidenler Atatürk’ün ordusunda çavuş, onbaşıydılar. Eğitmen adıyla okul çağındaki çocuklara okuma yazma öğretecekler, askerlik öncesi köy gençlerine de okuma yazma kursu vereceklerdi. Çavuş gençler eğitmen adıyla vardıkları köylerde Cumhuriyetin ateşini ilk kez yakacaklardı.

            Eskişehir Çiifteler’de başlayan kurslar ertesi yıl Edirne Karaağaç, Kırklareli- Kepirtepe, İzmir- Kızılçullu ve Kastamonu-Gölköy’de açıldı.  Manisa Horozöy de kurs açılan yerlerden biriydi. Eğitmen kurslarının ilk dönemde süreleri yedi- sekiz ay kadardı. Daha sonraki yıllarda dokuz ay kadar sürenler oldu. Eğitmen kurslarında kültür dersleri, atelye dersleri ve tarım dersleri vardı. Kültür derslerinin başında Türkçe, Aritmetik ( Matematik), Yurt ve yaşama bilgisi, müzik, tahrir gibi dersler vardı. Atelye derslerinde, marangozluk, demircilik, tenekecilik, yapı ustalığı ve mahalli atelye dersleri de işlenmekteydi. Tarım derslerinde, tarla bitkileri, sebzecilik, aşıcılık, hayvancılık gibi dersler uygulamalı olarak yapılırdı.

            Köy Eğitmeni kurslarını bitirenlere diploma ile olanak dâhilinde tarım aracı tohum ve fidan parasız verilecekti. Tarım Bakanlığı üretim merkezleri tohum temin etme yerleriydi. Köylere atanan eğitmenlere birinci yıl ve ikinci- üçüncü yıl eğitim kılavuzu kitapları veriliyordu. Açıklamaya çalıştığım eğitmen kursları “Köy Enstitüleri”nin öncüsü oldu. Bu fikirden yararlanılarak enstitü konusu ele alındı. Bir eğitimci ağabeyimiz biz köy enstitüsünde çevreyi gözlüyorduk, okuyorduk, araştırıyorduk diye köy enstitüleri metodunu kısaca açıklamaya başladı. Devamını şöyle sürdürdü. İkinci aşamada konuyu tartışıyorduk. Belirli seviyeye gelince projeyi uygulamaya geçiyorduk. İş ve konu bitince yapılan iş ve konuyu tartışıyorduk. Öncü kabul edilen “Eğitmen Kursları”nda benzer iş eğitimi metodu uygulandı.

            Türkiye’de 8706 eğitmen yetişmişti. Bunların 29 kişisi kadın eğitmendi. Diğerleri erkekti.  Köy Eğitmenleri Kanununun tarihi; 24, 06. 1937, sayısı; 3238’dir

            Eğitmenler, 7090 köyde okul açtılar. İş öğretmen yetiştirmeye yönelince eğitmen kurslarına son verildi. Eğitmenler, üç ay içinde okuma-yazma öğreten usta eğiticilerdi.  Cehalete savaş açan eğitmenlerin ruhları çok yüceliklerde olsun.  

 

             

 

 

 

 

 

           

 

           



Yazarın Tüm Yazıları
Atatürk’ün fikir hayatına katkıda bulunan etmenler 9 Kasım 2023, Perşembe
ALİAĞA’NIN KURTULUŞU 13 Eylül 2023, Çarşamba
BÜYÜK TAARRUZ (Yeni Kitaptan) 1 Eylül 2023, Cuma
Sevgi üzerine düşünceler 14 Ağustos 2023, Pazartesi
HER ÇOCUĞUN ANNESİ BİR MELEKTİR 13 Mayıs 2023, Cumartesi
BABAM BİR EĞİTMENDİ 2 Mayıs 2023, Salı
CEHALETİN ÜZERİNE YÜRÜYEN GENÇLER 1 Mayıs 2023, Pazartesi
ATATÜRK KIYI EGE’YE VE ALİAĞA’YA NİÇİN GELDİ? 12 Nisan 2023, Çarşamba
MUSTAFA KEMAL’İN YURT GEZİLERİ 11 Nisan 2023, Salı
SEKİZ MARTI DÜŞÜNÜYORUM 8 Mart 2023, Çarşamba
ALİAĞA’NIN KURTULUŞUNUN YÜZÜNCÜ YILI 14 Eylül 2022, Çarşamba
BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI 30 Ağustos 2022, Salı
ŞU İZMİR’DEN NE GELİR? 23 Ağustos 2022, Salı
1 TEMMUZ GÜNÜ 1 Temmuz 2022, Cuma
ÇEVRENE İYİ BAK- İYİ DAVRAN- İYİ GELECEK BUL 4 Haziran 2022, Cumartesi
KADINA SAYGILI OL 7 Mayıs 2022, Cumartesi
KURTARICININ DOĞDUĞU YER ÇANAKKALEDİR 25 Mart 2022, Cuma
MÜZELERDE GÖRÜLEN SANAT ESERLERİNDEKİ KADIN FİGÜRLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME 7 Mart 2022, Pazartesi
ATEŞ VE KOR 21 Şubat 2022, Pazartesi
GÜZELHİSAR’IN GÜLLERi, KARANFİLLERİ 4 Şubat 2022, Cuma
GÜZELHİSAR’DA HAMAMLAR 22 Ocak 2022, Cumartesi
TÜRKLERDE HAMAM 20 Ocak 2022, Perşembe
ALTMIŞ YIL ÖNCESİNDE OLAĞAN BİR GÜN 8 Ocak 2022, Cumartesi
BİR KÖY ÖĞRETMENİNİN ANILARI 9 Kasım 2021, Salı
TÜRK DİLİ MİLLETİN KALBİDİR, ZİHNİDİR 27 Eylül 2021, Pazartesi
KURTULUŞA DOĞRU 26 Ağustos 2021, Perşembe
EGE’DE BÜYÜK TAARRUZ ÖNCESİ VE SONRASI 25 Ağustos 2021, Çarşamba
GÜZELHİSAR-I MENEMEN 1 Temmuz 2021, Perşembe
İSTANBUL- SAMSUN YOLU İSTİKLAL YOLUDUR 19 Mayıs 2021, Çarşamba
MART AYI DERT AYI 4 Mart 2021, Perşembe
GÜZELHİSAR ÇAYINDA GELENEKSEL BALIKÇILIK 9 Aralık 2020, Çarşamba
BİR KIYI KENTÇİĞİNİN KURTULUŞU 12 Eylül 2020, Cumartesi
YİRMİ ALTI AĞUSTOS’TAN OTUZ AĞUSTOS’A 26 Ağustos 2020, Çarşamba
ANADOLU’YU VE ÜLKESİNİ ÇOK SEVEN BİR ADAM 10 Ağustos 2020, Pazartesi
DENİZ KELİMESİ TÜRKÇE MİDİR? 1 Temmuz 2020, Çarşamba
19 MAYIS’I ASLA UNUTMA 19 Mayıs 2020, Salı
ANA SEVGİSİ 8 Mayıs 2020, Cuma
SALGIN HASTALIKLAR 6 Nisan 2020, Pazartesi
RADYO 13 Şubat 2020, Perşembe
HER YENİ BİR UMUT OLUR MU? 10 Ocak 2020, Cuma
MİS GİBİ GÜZEL İŞLER 21 Aralık 2019, Cumartesi
ŞU KARŞIKİ DAĞ DUMANLI DAĞ 10 Ekim 2019, Perşembe
BAĞIMSIZLIK SAVAŞIMIZIN YAPILDIĞI TOPRAKLARDAN SİZLERE SELAM GETİRDİM 12 Eylül 2019, Perşembe
MERHABA YEŞİL 3 Temmuz 2019, Çarşamba
MÜZELER HAFTASI GEÇİP GİDERKEN 25 Mayıs 2019, Cumartesi
ANAYASALAR VE EĞİTİM 11 Nisan 2019, Perşembe
UFAK TEFEK ŞEYLER 19 Şubat 2019, Salı
KENTLER HUZUR VEREN OTURMA YERLERİ OLMALI 1 Şubat 2019, Cuma
TAKVİMLERDEN YAPRAKLAR 22 Ocak 2019, Salı
YAREN DAĞI’NIN TEPESİNE ÇIKIP BAĞIRSAM MI? 13 Aralık 2018, Perşembe
TÜRK HARF DEVRİMİ VE MİLLET MEKTEPLERİNİN ÇAĞRIŞTIRDIKLARI 26 Kasım 2018, Pazartesi
TÜRKİYE’DE DEĞİŞİM CUMHURİYETLE BAŞLADI 1 Kasım 2018, Perşembe
CUMHURİYET BAYRAMI ANILARI 31 Ekim 2018, Çarşamba
DENİZ, DENİZ AKDENİZ 13 Eylül 2018, Perşembe
ANALAR VE ANA SEVGİSİ 14 Mayıs 2018, Pazartesi
KÖY ENSTİTÜLERİ 14 Nisan 2018, Cumartesi
SEKSEN DÖRT YIL ÖNCEYDİ- ALİAĞALILAR MUSTAFA KEMAL’İ GÖRDÜ 13 Nisan 2018, Cuma
SU NİMETTİR 22 Mart 2018, Perşembe
KADIN VE ÇOCUK 7 Mart 2018, Çarşamba
EĞİTİM VE ÖĞRETİM BİRLİĞİ 1 Mart 2018, Perşembe
KIRMIZI ŞERİTLİ MADALYALAR VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 5 Şubat 2018, Pazartesi
UYGARLIK VE KADIN 5 Aralık 2017, Salı
EYLÜL AYINI SEVMEYEN VAR MI? 14 Eylül 2017, Perşembe
BU VATAN TÜRK MİLLETİNİNDİR 31 Ağustos 2017, Perşembe
ZEYTİNLERE DOKUNMAYIN EFENDİLER 21 Ağustos 2017, Pazartesi
YURDUMUN SINIRLARI NASIL ÇİZİLDİ 24 Temmuz 2017, Pazartesi
DENİZCİLİK BAYRAMI 28 Haziran 2017, Çarşamba
HER AYIN ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA MÜZELER ÜCRETSİZ OLSUN 1 Haziran 2017, Perşembe
CUMHURİYETE GİDEN YOLUN BAŞI ONDOKUZ MAYIS 19 Mayıs 2017, Cuma
ANA OLMAK 13 Mayıs 2017, Cumartesi
HERKESİN HIZIRI İLYASI FARKLI 5 Mayıs 2017, Cuma
SEVİLEN AY MAYIS 1 Mayıs 2017, Pazartesi
ÇEŞMELER 29 Mart 2017, Çarşamba
DENİZKIZLARI- DENİZİN KADINLARI 16 Mart 2017, Perşembe
DOKUZLARDAN-ONÜÇLERE 15 Şubat 2017, Çarşamba
SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK 9 Şubat 2017, Perşembe
TAŞMAK COŞMAK VE KONTROL 1 Şubat 2017, Çarşamba
HER BELDEYE BİR ABDURRAHMAN 10 Ocak 2017, Salı
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA (2 ) 28 Aralık 2016, Çarşamba
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA 27 Aralık 2016, Salı
MUSTAFA KEMAL VE ASKERİ İZMİR YOLLARINDA 16 Eylül 2016, Cuma
DUMANLIDAĞI KAZILARI 3 Eylül 2016, Cumartesi
ALİAĞA ÇEVRESİNDE XIX YÜZYIL SONU ARKEOLOJİK KAZILAR 27 Ağustos 2016, Cumartesi
ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK 20 Ağustos 2016, Cumartesi
NEMRUT ( KYME ) KAZILARI FOÇA’DAN SORULDU 13 Ağustos 2016, Cumartesi
HUKUK KÖŞESİ 19 Şubat 2016, Cuma