21 Ekim 2017, Cumartesi

ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK

20 Ağustos 2016, Cumartesi

     


Cevat YILDIRIM

Baltazziler, Arap Çiftliğini elden çıkarmak istese de satamadı. Adı geçen aile Osmanlı Devletinde önemli roller üstlenmişti İmparatorluğun değişik yerlerinde çok miktarda toprak satın aldılar. Aliağa’daki topraklarının büyük kısmı onların işletmesindeydi. Myrina’da arazileri ve çiftlik evleri vardı. Bergama, Menemen, Tire ve Adana’daki topraklarının miktarı iki yüz kırk yedi bin dönümdü. Baltazziler’in asıl işi bankerlikti. Osmanlı Devletine İngiltere’den borç alımında aracılık ettiler. Arkeoloji, avcılık, gemi işletmeciliği diğer işleri arasında sayılabilir. Aliağa’da Arapçiftliği, Kalabakhisar, Nemrut taraflarında Türk ve Rum ortakçıları tarafından işlenen geniş arazileri vardı. Güzelhisarlı bazı kişiler topraklarında ortakçı idi. Aliağalılar o aileyi “Baltacılar” olarak tanıyordu. 1864 yılından sonra araziler Foçateyn tapu dairesine kayıt edildi. Büyük baba Emanuel Baltazzi sağ iken işlenen araziden elde edilen ürünler için kendisi ve ortakçı hisseleri için aşar ödemişti.

  Osmanlı Devletinde aşardan yıllık dört milyondan fazla gelir elde ediliyordu.  Fakat II. Abdülhamit döneminde ziraata yeterli önem verilmedi. Mekke’ye hacıları götüren kervan için 42.200 lira pay ayrıldığı halde Ziraat Nezaretinin bütçesi yalnız 41266 liraydı. Baltazziler, Nemrut’ta (Kyme), diğer yakın arazilerde M.Ö medeniyetlere ait yüzlerce mezarı kazdırarak yoklatmışlardı.

Manolaki, devlet katında beğenilen bir adamdı. Torunlar başka işlerle uğraştığından vergi işlerine pek bakmadı. Aristide Bey Aliağa’daki konağa sahip çıkmıştı. Vaktini çiftçilik, avcılık ve eski eser toplamakla geçiriyordu. Yirminci yüzyıl başlarında kız torunlar ve reşit olmuş erkek akrabalar miras istiyordu. Arapçiftliği mevkiindeki topraklar satılığa çıkarıldı. Fakat satış işlemi için Foça Mal Müdürlüğündeki vergi kayıtları soruldu. Aşar vergisinin yıllarca ödenmediği gibi 1886 yılında kabul edilen maarif hissesi de hiç ödenmemişti. Aristide, İzmir Maliyesine dilekçe yazdı. Evrak, Foça Mal Müdürlüğüne ulaştı. 01/Zilkade/1319  (1902) tarihli istida ile Aristide hukuka başvuracağını da belirtse de Foça maliyesinden temiz kâğıdı alamadı. Foça’daki görevliler vergiyi tahsil etmeden istenilen belgeyi vermedi. Büyük baba önemli bir kişi de olsa, hesaplar mutlaka ödenmek zorundaydı.  Devletin kalkınması için tüm mal sahibi vatandaşların görevini yapması gerekirdi.

 


 [1]  Cevat Yıldırım,  Aliağa Cumhuriyet Dönemi,   s.22

 [2] Ord. Prof. Enver Ziya Karal, Büyük Osmanlı Tarihi,  C.4, s.448–449 

 [3]Tarih: 01/ Zilkade/ 1319 ( 08 Şubat 1902),   D.No: 1791,  G.No: 134263

 



Yazarın Tüm Yazıları
EYLÜL AYINI SEVMEYEN VAR MI? 14 Eylül 2017, Perşembe
BU VATAN TÜRK MİLLETİNİNDİR 31 Ağustos 2017, Perşembe
ZEYTİNLERE DOKUNMAYIN EFENDİLER 21 Ağustos 2017, Pazartesi
YURDUMUN SINIRLARI NASIL ÇİZİLDİ 24 Temmuz 2017, Pazartesi
DENİZCİLİK BAYRAMI 28 Haziran 2017, Çarşamba
HER AYIN ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA MÜZELER ÜCRETSİZ OLSUN 1 Haziran 2017, Perşembe
CUMHURİYETE GİDEN YOLUN BAŞI ONDOKUZ MAYIS 19 Mayıs 2017, Cuma
ANA OLMAK 13 Mayıs 2017, Cumartesi
HERKESİN HIZIRI İLYASI FARKLI 5 Mayıs 2017, Cuma
SEVİLEN AY MAYIS 1 Mayıs 2017, Pazartesi
ÇEŞMELER 29 Mart 2017, Çarşamba
DENİZKIZLARI- DENİZİN KADINLARI 16 Mart 2017, Perşembe
DOKUZLARDAN-ONÜÇLERE 15 Şubat 2017, Çarşamba
SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK 9 Şubat 2017, Perşembe
TAŞMAK COŞMAK VE KONTROL 1 Şubat 2017, Çarşamba
HER BELDEYE BİR ABDURRAHMAN 10 Ocak 2017, Salı
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA (2 ) 28 Aralık 2016, Çarşamba
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA 27 Aralık 2016, Salı
MUSTAFA KEMAL VE ASKERİ İZMİR YOLLARINDA 16 Eylül 2016, Cuma
DUMANLIDAĞI KAZILARI 3 Eylül 2016, Cumartesi
ALİAĞA ÇEVRESİNDE XIX YÜZYIL SONU ARKEOLOJİK KAZILAR 27 Ağustos 2016, Cumartesi
ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK 20 Ağustos 2016, Cumartesi
NEMRUT ( KYME ) KAZILARI FOÇA’DAN SORULDU 13 Ağustos 2016, Cumartesi
HUKUK KÖŞESİ 19 Şubat 2016, Cuma