15 Aralık 2017, Cuma

KARDEŞ KISKANÇLIĞI

6 Ekim 2016, Perşembe

     


Tuncay TÜRKMEN

“Bir gün çok sevdiğiniz eşinizin eve hiç tanımadığınız birisiyle geldiğini hayal edin. Eve getirdiği yeni kişinin -kadın ya da erkek- bundan sonra sizinle yaşayacağını söylediğini düşünün. Sizi eskisi kadar sevdiğini söylemesine rağmen, zamanının çoğunu onunla geçirmeye başlarsa ne yapardınız? Üstelik o kişinin onun ilgisine muhtaç olduğunu söylerse...  Bu hoşunuza gider miydi? Hayatınıza giren bu yeni kişi hakkında ne hissederdiniz? Eşinizi onunla paylaşmak ister miydiniz?” Onu kıskanır mıydınız?

İşte hissettiğiniz duygunun tam da aynısını büyük çocuğunuz çok yoğun hissediyor. Özellikle okulöncesi dönemde karşılaşılabilen bir problemdir. Bazen bir sorun gibi algılanmış olsa da normal, insani bir durumdur, çocukların kardeşlerini kıskanmaları. Önemli olan bu duygu ile nasıl başa çıkılmasıdır. Nedenler arasında büyük çocuğun kendini sürekli kardeşiyle karşılaştırması ve zaman zaman yetersizlik duygusuna kapılması da yer almaktadır.

Kardeş kıskançlığını ortaya çıkaran çeşitli şekiller vardır. Bazı çocuklar kardeşlerine duydukları kıskançlığı sözleriyle dile getirir: “Keşke hiç doğmasaydı.”, “Kardeşimden nefret ediyorum.” gibi. Bazı çocuklar ise, sevilmediklerini düşünerek içine kapanabilir ve depresyona girebilirler. Eğer yoğun bir kıskançlık duygusu içeriyorsa çocuk, kardeşine fiziksel zarar vermeye kadar gidebilir.

                Evinde bu gibi durumlarla karşılaşan ebeveynlerin bilmeleri gereken temel bir takım unsurlar vardır. Kıskançlık doğal bir duygudur ve anne babanın bir başkasıyla paylaşılamamasından kaynaklanır. Bu esnada ebeveynlerin tutumu çok önemlidir. Sergilenecek olan tutum çocuğun kıskançlık duygusunun azalmasına ya da artmasına, dolayısıyla çocuğun çevresine olumsuz yansımalarına yol açabilir. Büyük çocuğun yaşadığı duygusal yoğunluğu anlamak gerekir. Çocuk kendini terk edilmiş, güvensiz ve hayatta desteksiz hisseder.

                Peki, ebeveyn olarak ne yapabiliriz?

                İlk adım kardeşini kıskandığı için ona kızmamaktır. Önemli olan ona yaklaşımız, bilinmesi gereken, çocuğunuzun anlaşılmaya ihtiyacı olduğudur. Dolayısıyla onun duygularını anlayıp bunları ona söylerseniz,  bu durum hem onu anladığımızı göstermemize hem de onun kıskançlık duygusuyla başa çıkmasına, ona destek olmanıza yardımcı olur. Örneğin: “Kızgın olduğunu biliyorum; ama kardeşine zarar vermek bir işe yaramayacak,” deyip, sonra da “Seni de kardeşini de seviyorum,” diye ekleyebilirsiniz.

                İkinci çocuk olduktan sonra; ebeveynlerin, kendi aralarında işbölümü yapmaları ve babanın desteği çok önemlidir. Babanın desteğiyle, çocuğunuza, “Kardeşin doğdu; ama sana olan sevgimizde ve ilgimizde azalma yok.” mesajını verebilirsiniz. Bunu sadece söyleyerek değil, aynı zamanda ona özel zaman ayırarak, birlikte ortak faaliyetler yaparak ve ona sorumluluklar vererek yapabilirsiniz. Büyük çocuğu, küçük kardeşinden, zarar verecek kaygısıyla uzaklaştırmaya çalışmak en büyük hatalardan biri olur. Fakat birlikte oldukları zamanlarda onları sürekli gözünüzün önünde tutmanız olası bir kötü durumu engelleyecektir. Küçük kardeşle ilgili işlerde, çocuğunuzdan yardım isteyebilirsiniz.

                Kardeşler arasında eşitlik değil de adil olmak için çaba göstermek daha yerinde bir davranış olacaktır. Eşit zaman ayırmak mümkün değildir. Bu nedenle her çocuğa gereksinimine göre zaman ayırmak gerekir. Yine sevgi için de aynı durum söz konusudur. Her çocuğa sadece kendine özel bir sevgi duyulduğunu göstermek daha doğru olacaktır. Örneğin çocuklarınızla paylaşımlarınız ve birlikte yaptığınız etkinlikler, ilgi alanları doğrultusunda olursa onlara ayıracağınız vakit eşit olmasa da bu çocuğunuzu mutlu etmeye yetecektir.

Ailenin bütün olduğu duygusu herkes tarafından hissedilmelidir. Bu nedenle, birlikte etkinlikler yapılmalıdır. Alışveriş, piknik vb. Son olarak, çocuğunuzla kardeşi olmadan yaptığınız şeyleri mümkün olduğu kadar yapmaya devam ederseniz yaşanan kıskançlığı en aza indirebilirsiniz.

Unutulmaması gereken temel kavram,  kardeş kıskançlığı her çocuğun yaşayacağı normal bir duygudur. Önemli olan sizin çocuğunuzu anlamanız ve bu duyguyla başa çıkarken ona yardımcı olabilecek tutum ve davranışlarınızdır.

 

 

PSİKOLOJİK DANIŞMAN / Tuncay TÜRKMEN

 



Yazarın Tüm Yazıları
HOŞGELDİN YKS 20 Ekim 2017, Cuma
BİR HAFTA BİTTİ BİLE… 28 Eylül 2017, Perşembe
2017 TEOG NAKİL SÜRECİ 15 Ağustos 2017, Salı
BİZ ESKİDEN BÖYLE MİYDİK? 6 Temmuz 2017, Perşembe
DEĞİŞİM SİZİN İÇİN Mİ, KARŞI İÇİN Mİ? 1 Haziran 2017, Perşembe
ÇOCUĞUNUZ TV’DE NELERE ŞAHİT OLUYOR? 18 Mayıs 2017, Perşembe
3-6 YAŞ ÇOCUĞU; EBEVEYNLERİN İLETİŞİM KURMASI 11 Mayıs 2017, Perşembe
MUTLULUK 4 Mayıs 2017, Perşembe
EVLİLİK VE GERÇEKÇİ OLMAYAN BEKLENTİLER 13 Nisan 2017, Perşembe
DERS ÇALIŞMA VE MOTİVASYON 7 Nisan 2017, Cuma
HANGİ GRUPTASINIZ? 27 Mart 2017, Pazartesi
SINAV KAYGISI 9 Mart 2017, Perşembe
DİSLEKSİ NEDİR? 4 Mart 2017, Cumartesi
YAŞA GÖRE OYUNCAK 18 Şubat 2017, Cumartesi
ÇOCUKLAR VE ANNE – BABA TUTUMLARI 11 Şubat 2017, Cumartesi
2017 ÜNİVERSİTE SINAVI DEĞİŞİKLİKLERİ 13 Ocak 2017, Cuma
STRES VE AİLE 6 Ocak 2017, Cuma
YENİ BİR YIL, YENİ UMUTLAR 30 Aralık 2016, Cuma
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK 22 Aralık 2016, Perşembe
ÇOCUK VE DİSİPLİN 9 Aralık 2016, Cuma
PSİKOLOJİK SORUNLARDA İLAÇ KULLANIMI 1 Aralık 2016, Perşembe
BOŞANMA VE ÇOCUK 17 Kasım 2016, Perşembe
"HAYIR" DEMEK İSTİYORUM 11 Kasım 2016, Cuma
İNATÇILIK 3 Kasım 2016, Perşembe
OYUN TERAPİSİ 20 Ekim 2016, Perşembe
KARDEŞ KISKANÇLIĞI 6 Ekim 2016, Perşembe
KADINLARDA DEPRESYON 29 Eylül 2016, Perşembe
EĞİTİMDE BAŞARI 22 Eylül 2016, Perşembe
OKUL OLGUNLUĞU NEDİR? 2 Eylül 2016, Cuma
BEBEK UYKU EĞİTİMİ 22 Ağustos 2016, Pazartesi
BAKIŞ AÇIMIZ 11 Ağustos 2016, Perşembe
ÜNİVERSİTE TERCİHİ – 1 28 Temmuz 2016, Perşembe
ÜNİVERSİTE TERCİHİ 23 Temmuz 2016, Cumartesi
ÜNİVERSİTE TERCİH YÖNTEMİ 15 Temmuz 2016, Cuma
TEOG TERCİHİ 8 Temmuz 2016, Cuma
RAMAZAN BAYRAMI 30 Haziran 2016, Perşembe
KARNE VE TATİL 23 Haziran 2016, Perşembe
ÇOCUĞUN GELİŞİM DÜZEYİNİ TESPİT ETME 16 Haziran 2016, Perşembe
GELİŞİM 9 Haziran 2016, Perşembe
TUVALET EĞİTİMİ SEZONU BAŞLASIN 2 Haziran 2016, Perşembe
SAYGI 27 Mayıs 2016, Cuma
BABA SEVGİSİ 19 Mayıs 2016, Perşembe
ANNE, PARKA GİDELİM 5 Mayıs 2016, Perşembe
ERGENİM, MERKEZ BENİM 29 Nisan 2016, Cuma
ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE BİLGİSAYAR VE İNTERNET BAĞIMLILIĞI 21 Nisan 2016, Perşembe