19 Ekim 2017, Perşembe

SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK

9 Şubat 2017, Perşembe

     


Cevat YILDIRIM

İlk gençlik yıllarımı yaşadığım yerleşim biriminde bayramın ikinci günü uygun bir yere kalın halatlarla salıncak kurulurdu. Önce genç kızlar, sonra genç erkekler halatların uç kısmına oturur birbirini sallardı. Daha sonraları nişanlı delikanlılar sevdiği kızı sallamaya başladı. Bu sallanma olayını, anneler, yaşlı amcalar da seyrederdi. Bu toplantılarda gençler birbirini süzer tanımış olurlardı. O yaşantılar güzel günlerdi. Bazıları beğenmese de bu geleneklerde kontrollü görüşmeler olurdu.

Anneler bebeklerini beşikte, evdeki büyük çocuklar kardeşlerini salıncakta sallar, yavrunun uyumasına yardım ederdi..

Çok alkol alıp da yolda normal yürüyemeyenler sallanırdı. Yıkılmamak için zor yürürlerdi. Bazı nesneler rüzgârdan, bazı cisimler de iten bir gücün etkisiyle sallanır, örneğin saatin sarkacı gibi. Sallanma konusunda bir maddenin bir ucunun bir noktaya bağlanması gerekir. Nesneler ileri-geri gider gelir, bu olaya sallanma denir. Son günlerde Çanakkale’ye yakın olarak bulunan yerlerde yerin sarsılması nedeniyle meydana gelen olayda kişiler “sallandık” diye söyleyip yazıyorlar. Acaba sallanıyorlar mı, sarsılıyorlar mı? Sallanma olayında yukarıda açıklanan tümcelerdeki gibi, bağlı olunan bir noktadan diğerine gidip gelmek, uzun ip veya zincirlere tutunup ileri geri gitmek hareketi sallanma diye nitelenir. Vakti boş yere geçirmek de, titremek de, bulunulan makamdan uzaklaşmak da sallanmak tanımı içinde yer alır. Sarsılmak ise: güçsüz duruma düşmek, beklenmedik bir olay karşısında çok etkilenmek, sarsmak işine konu olunmak “sarsılmak” adını alır. Yer, fayların kırılmasıyla yer kabuğunun kilometrelerce altında yer değiştirmelere sebep olur. Sarsılma yaşanır.

Yeryüzünde binalar, ağaçlar yıkılır, nehirlerin yönü değişir. Buna deprem deriz. Şiddeti fazla olanlar büyük felakete yol açar. “Çanakkale çevresinde olan depremleri” yaşayanlar sarsıntının içinde çok korktuklarını belirtiyorlar. Geçmiş olsun.

Aliağa çevresinde Milattan önceki devirlerden günümüze birçok deprem olmuştur. Milattan sonraki devirlerde 17’de ve 105’de olan depremler Myrina1 ve Kyme’yi2 yerle bir etmiştir. İlk Myrina depreminden sonra İmparator Tiberus, büyük yardımlarda bulunarak Myrina’nın ayağa kalkmasını sağlamıştır. İkinci defa yardım alamayan kent zaman geçtikçe küçülmüştür. Yine 1039, 1688, 1772, 1880 ve 1896’da Aliağa civarında büyük depremler olmuştur. 1908 yılında olan depremi Güzelhisar yaşlıları, büyüklerinden duyduklarını dehşetle anlatırdı. O yıllarda köyün yeri değiştirilmek istenmişse de vazgeçilmiştir.3

Eski bir jeofizik profesörümüz derdi ki: “Deprem öldürmez, binalar öldürür” Elbet sarsıntı insanı korkutur. Korkmak insani bir duygudur. Ancak depremle yaşamayı öğrenmek gerekir. Belediyelere, mühendislere, mimarlara, müteahhitlere, ustalara, işçilere deprem konusunda görev düşmektedir. Adı geçen şahıslar ellerini vicdanlarına koyarak sağlam yerleşim birimleri meydana getirsinler. Birçok görevinin bilincinde insanımız var. Sözüm çok kâr yapayım diyerek düzgün iş yapmayanlaradır. Ayrıca Sağlık kuruluşları korkan vatandaşlarımızı rahatlatmak için fiziksel ve ruhsal sağlık hizmeti vermelidir.

Yukarıda yazdığım konuların dışında ev yaptıran veya ev alan kişiler teknik elemanlara aldıkları binanın dayanıklılığını kontrol ettirmelidirler. Deprem olmasın. Ancak başımıza gelmişse ilk sokağa çıkanlar şehirdaşlarına yardım etmelidirler. İnsan yeryüzüne iyilik için gelmiştir.

Sarsıntıdan, sallantıdan uzak, korkmadan yaşanılan barış içinde bir HAYAT dilerim.

 

1
Güzelhisar çayı yakınlarında M.Ö 1040 yılında kurulan Aiol kenti (Kalabakhisar)

2
Kyme, Nemrut Körfezi kıyısında M.Ö 1075’te yerliler ile göçmen Aioller tarafından kurulan ilk çağ kenti,

3
Cevat Yıldırım, Güzelhisar-Aliağa Çevresi ile Birlikte; 2. Basım, s.240, r.          



Yazarın Tüm Yazıları
EYLÜL AYINI SEVMEYEN VAR MI? 14 Eylül 2017, Perşembe
BU VATAN TÜRK MİLLETİNİNDİR 31 Ağustos 2017, Perşembe
ZEYTİNLERE DOKUNMAYIN EFENDİLER 21 Ağustos 2017, Pazartesi
YURDUMUN SINIRLARI NASIL ÇİZİLDİ 24 Temmuz 2017, Pazartesi
DENİZCİLİK BAYRAMI 28 Haziran 2017, Çarşamba
HER AYIN ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA MÜZELER ÜCRETSİZ OLSUN 1 Haziran 2017, Perşembe
CUMHURİYETE GİDEN YOLUN BAŞI ONDOKUZ MAYIS 19 Mayıs 2017, Cuma
ANA OLMAK 13 Mayıs 2017, Cumartesi
HERKESİN HIZIRI İLYASI FARKLI 5 Mayıs 2017, Cuma
SEVİLEN AY MAYIS 1 Mayıs 2017, Pazartesi
ÇEŞMELER 29 Mart 2017, Çarşamba
DENİZKIZLARI- DENİZİN KADINLARI 16 Mart 2017, Perşembe
DOKUZLARDAN-ONÜÇLERE 15 Şubat 2017, Çarşamba
SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK 9 Şubat 2017, Perşembe
TAŞMAK COŞMAK VE KONTROL 1 Şubat 2017, Çarşamba
HER BELDEYE BİR ABDURRAHMAN 10 Ocak 2017, Salı
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA (2 ) 28 Aralık 2016, Çarşamba
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA 27 Aralık 2016, Salı
MUSTAFA KEMAL VE ASKERİ İZMİR YOLLARINDA 16 Eylül 2016, Cuma
DUMANLIDAĞI KAZILARI 3 Eylül 2016, Cumartesi
ALİAĞA ÇEVRESİNDE XIX YÜZYIL SONU ARKEOLOJİK KAZILAR 27 Ağustos 2016, Cumartesi
ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK 20 Ağustos 2016, Cumartesi
NEMRUT ( KYME ) KAZILARI FOÇA’DAN SORULDU 13 Ağustos 2016, Cumartesi
HUKUK KÖŞESİ 19 Şubat 2016, Cuma