11 Ağustos 2020, Salı

19 MAYIS’I ASLA UNUTMA

19 Mayıs 2020, Salı

     


CEVAT YILDIRIM

            Mustafa Kemal, 1927 yılında yazdığı ve okuduğu “Nutuk”a şöyle başlar. “1919 yılı Mayıs’ın on dokuzunda Samsun’a çıktım.” Başlangıçta yurdun durumunu tahlil eder. Padişah ve hükümetinin işgalcilerle birlikte hareket ettiğini, yurdun birçok yerinin İtilaf Devletlerince işgal edildiğini, azınlıkların her birinin ülkeden toprak koparmak için dernekler kurduklarını, ülkede asayişin kalmadığını açıklar. O zaman “Ya bağımsızlık, ya ölüm” diyerek hareket edilmesi gerektiğini ve bu yolda yapılan mücadeleyi anlatır.

            Biraz daha geriye gidebilirsek, 1905-1909 yılları arasında Yemen isyanında otuz bin şehit verdik. “Giden gelmiyor” diye ağıtlar yakıldı. Arkasından Balkan Savaşı’nda hezimet, kısa süre sonra I. Dünya Savaşı başladı. Anadolu çocukları Avrupa, Afrika ve Asya kıtalarında dört bir tarafa savruldu. Halk yaşamdan bezmişti. Anneler ve babalar çocuklarını, gelinler eşlerini, yavrular babalarını kaybetti. Nüfus 11 milyona düştü. Tarım yapacak genç kalmamıştı. İhtiyarlar karasabanla toprağı devirmek için çaba gösteriyordu. Sakat insanlar çaresiz ortalıkta geziniyordu. Cephede bırakılan insanımız yetmezmiş gibi zulüm kolera ve tifüs gibi salgınlarla başımız beladaydı. Hastalıklar çocukları ve yaşlıları toprak altına gönderiyordu. Padişahların aldığı borçların ödenmesi için emperyalistler yurdun vergi kaynaklarına el koydu. Sadece vergiler mi, birçok yeri de Mondros Mütarekesi’nin 7. Maddesine dayanarak işgal ettiler.[1] Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918 yılında Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda İtilaf Devletleri ile silah bırakılması antlaşması imzalanması Osmanlı Devleti’nin boğazının sıkılması demekti. Yine bu antlaşmanın 20. Maddesine göre ordu terhis edilecek, silahlar galip devletlere teslim edilecekti. 

            Yurdun değişik yerlerinde Rumlar her türlü olanağa sahip olup silahlanmıştı. Samsun’da Hamdi isimli bir teğmen makineli tüfek takımını ve askerlerini alarak dağa çıktı.[2] Rum çeteciler Türk teğmenden yılmıştı. Osmanlı Hükümeti Anadolu’da İngilizler ve azınlıklar rahat etsin, asayiş sağlansın diye bir komutanın Samsun ve civarına gönderilmesini istiyordu. Mustafa Kemal için bu bir fırsattı. Harbiye Nezareti, Mustafa Kemal’i Anadolu’ya tam yetki ile gönderdi. Mustafa Kemal Paşa, müfettişlik bölgesindeki vali ve ordu görevlileri ile görüşüp onlara emir verebilecekti. Samsun’da birkaç gün kaldı. Havza yoluyla Amasya’ya geçti. Burada Kurtuluş Savaşı’nın ilk kıvılcımı onun bir genelgesi ile atıldı. Sivil ve askeri görevlilerden yurdun işgalini protesto etmelerini istedi. Arkasından Sivas yoluyla Erzurum’a gitti. Burada 7-8 Temmuz gecesi askerlikten ayrıldı. Erzurum ve Sivas Kongrelerinde yurdun kurtarılması için çareler arandı. Atatürk, Sivas Kongresinde seçilen temsil heyeti ile birlikte Kırşehir yoluyla Ankara’ya geldi. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Millete ve Meclise dayanarak bağımsızlık savaşı kazanıldı. Atatürk’ün Samsun’a çıkışı, Kurtuluş Savaşı’nın ilk adımıdır. Savaş her türlü yokluğa rağmen Komutan Atatürk’ün yüksek dehası ve Türk Ulusu’nun azmi ve kararıyla kurtuldu. Ulusu çağdaşlığa yükseltmek için birçok devrim yapıldı.   

“Atatürk Devrimleri” adı verilen bu çalışmaların başlangıcı da 19 Mayıs 1919’dur. Geçen yıl yüzüncü yılını bu yıl yüz birinci yılını evlerimizin balkonlarında da olsa kutlayacağız.

            Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılış gününü çocuklara, Samsun’a çıkış tarihini de gençliğe verdi. İlk kez 1935 yılında 24 Mayıs’ta Spor Günü olarak Beşiktaş’ın girişimiyle yapıldı.  Fenerbahçe Stadında Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaraylı sporcuların hep birlikte el ele katılımıyla şölen haline getirildi. Atatürk “spor günü”ne onay verdi. İşte o günden bugünlere “Gençlik Ve Spor Bayramını” kutluyoruz.

            “Gençler! Benim gelecekteki emellerimi gerçekleştirmeyi üstlenen gençler! Bir gün bu memleketi sizin gibi beni anlamış bir gençliğe bırakacağımdan dolayı çok memnun ve mesudum”[3] diyen Atatürk’ün sözleriyle gençleri ve genç düşüncelileri selamlıyorum.                    

          

[1] Nihat Erim, Devletlerarası Hukuk ve Siyasi Tarih, s.520,

[2] Sabahattin Selek, Anadolu İhtilalı, İstanbul 1981, s.206,

[3] Hazırlayan: Utkan Kocatürk, Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri, s. 164, 165, 3. Basım 1984.



Yazarın Tüm Yazıları
ANADOLU’YU VE ÜLKESİNİ ÇOK SEVEN BİR ADAM 10 Ağustos 2020, Pazartesi
DENİZ KELİMESİ TÜRKÇE MİDİR? 1 Temmuz 2020, Çarşamba
19 MAYIS’I ASLA UNUTMA 19 Mayıs 2020, Salı
ANA SEVGİSİ 8 Mayıs 2020, Cuma
SALGIN HASTALIKLAR 6 Nisan 2020, Pazartesi
RADYO 13 Şubat 2020, Perşembe
HER YENİ BİR UMUT OLUR MU? 10 Ocak 2020, Cuma
MİS GİBİ GÜZEL İŞLER 21 Aralık 2019, Cumartesi
ŞU KARŞIKİ DAĞ DUMANLI DAĞ 10 Ekim 2019, Perşembe
BAĞIMSIZLIK SAVAŞIMIZIN YAPILDIĞI TOPRAKLARDAN SİZLERE SELAM GETİRDİM 12 Eylül 2019, Perşembe
MERHABA YEŞİL 3 Temmuz 2019, Çarşamba
MÜZELER HAFTASI GEÇİP GİDERKEN 25 Mayıs 2019, Cumartesi
ANAYASALAR VE EĞİTİM 11 Nisan 2019, Perşembe
UFAK TEFEK ŞEYLER 19 Şubat 2019, Salı
KENTLER HUZUR VEREN OTURMA YERLERİ OLMALI 1 Şubat 2019, Cuma
TAKVİMLERDEN YAPRAKLAR 22 Ocak 2019, Salı
YAREN DAĞI’NIN TEPESİNE ÇIKIP BAĞIRSAM MI? 13 Aralık 2018, Perşembe
TÜRK HARF DEVRİMİ VE MİLLET MEKTEPLERİNİN ÇAĞRIŞTIRDIKLARI 26 Kasım 2018, Pazartesi
TÜRKİYE’DE DEĞİŞİM CUMHURİYETLE BAŞLADI 1 Kasım 2018, Perşembe
CUMHURİYET BAYRAMI ANILARI 31 Ekim 2018, Çarşamba
DENİZ, DENİZ AKDENİZ 13 Eylül 2018, Perşembe
ANALAR VE ANA SEVGİSİ 14 Mayıs 2018, Pazartesi
KÖY ENSTİTÜLERİ 14 Nisan 2018, Cumartesi
SEKSEN DÖRT YIL ÖNCEYDİ- ALİAĞALILAR MUSTAFA KEMAL’İ GÖRDÜ 13 Nisan 2018, Cuma
SU NİMETTİR 22 Mart 2018, Perşembe
KADIN VE ÇOCUK 7 Mart 2018, Çarşamba
EĞİTİM VE ÖĞRETİM BİRLİĞİ 1 Mart 2018, Perşembe
KIRMIZI ŞERİTLİ MADALYALAR VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 5 Şubat 2018, Pazartesi
UYGARLIK VE KADIN 5 Aralık 2017, Salı
EYLÜL AYINI SEVMEYEN VAR MI? 14 Eylül 2017, Perşembe
BU VATAN TÜRK MİLLETİNİNDİR 31 Ağustos 2017, Perşembe
ZEYTİNLERE DOKUNMAYIN EFENDİLER 21 Ağustos 2017, Pazartesi
YURDUMUN SINIRLARI NASIL ÇİZİLDİ 24 Temmuz 2017, Pazartesi
DENİZCİLİK BAYRAMI 28 Haziran 2017, Çarşamba
HER AYIN ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA MÜZELER ÜCRETSİZ OLSUN 1 Haziran 2017, Perşembe
CUMHURİYETE GİDEN YOLUN BAŞI ONDOKUZ MAYIS 19 Mayıs 2017, Cuma
ANA OLMAK 13 Mayıs 2017, Cumartesi
HERKESİN HIZIRI İLYASI FARKLI 5 Mayıs 2017, Cuma
SEVİLEN AY MAYIS 1 Mayıs 2017, Pazartesi
ÇEŞMELER 29 Mart 2017, Çarşamba
DENİZKIZLARI- DENİZİN KADINLARI 16 Mart 2017, Perşembe
DOKUZLARDAN-ONÜÇLERE 15 Şubat 2017, Çarşamba
SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK 9 Şubat 2017, Perşembe
TAŞMAK COŞMAK VE KONTROL 1 Şubat 2017, Çarşamba
HER BELDEYE BİR ABDURRAHMAN 10 Ocak 2017, Salı
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA (2 ) 28 Aralık 2016, Çarşamba
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA 27 Aralık 2016, Salı
MUSTAFA KEMAL VE ASKERİ İZMİR YOLLARINDA 16 Eylül 2016, Cuma
DUMANLIDAĞI KAZILARI 3 Eylül 2016, Cumartesi
ALİAĞA ÇEVRESİNDE XIX YÜZYIL SONU ARKEOLOJİK KAZILAR 27 Ağustos 2016, Cumartesi
ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK 20 Ağustos 2016, Cumartesi
NEMRUT ( KYME ) KAZILARI FOÇA’DAN SORULDU 13 Ağustos 2016, Cumartesi
HUKUK KÖŞESİ 19 Şubat 2016, Cuma