131019098
20 Eylül 2021, Pazartesi

KURTULUŞA DOĞRU

26 Ağustos 2021, Perşembe

     


CEVAT YILDIRIM

            On dokuzuncu yüzyıl ve yirminci yüz yılın ilk dönemi Türk Milleti için zor günlerdi. Savaşın biri bitmeden diğeri başlıyordu. Sırp isyanı, Yunan isyanı, Mısır isyanı ve Kırım Savaşı derken devam edip gitti. Balkan Harbi, Seferberlik ve diğerlerinde binlerce Türk gencini yitirdik. Memleketin ekonomisi harap oldu. Elde avuçta her şey gitti. Endüstri denen olgu Anadolu’ya hiç uğramadı.

            Kemal Paşa, Amasya’da “Milleti yine kendi azim ve kararı kurtaracaktır “ diye bildirisini yayınlayınca ilk şamar emperyal güçlerin suratına çarptı. Arkasından Erzurum ve Sivas Kongreleri, seçilen temsil heyeti Ankara’ya geldi. Ankara o yıllarda tozlu topraklı orta büyüklükte bir kasabaydı. Atatürk’ün önderliğinde seçilenler Ankara’ya gelince, TBMM. açıldı. Her karar mecliste konuşarak tartışarak uygulandı. İnönü Savaşlarında Yunan ordusu geriye doğru gitti. Yunanlılar suyun öbür tarafından yeniden asker takviyesi aldı. Anadolu Rumları da asker ve maddiyatla Yunan ordusuna destek verdi. 1921 Mart ayında Yunan asker sayısı 180.000, Türk askeri sadece 85.000 kişiydi. Düşmanın hedefi Ankara’ya yürümek, Anadolu harekâtını çökertmekti. 22 Ağustos-13 Eylül arasında Sakarya Nehri yakınlarında kanlı çarpışmalar oldu. Erler kadar subay da şehit oldu. Fakat emperyalistlerin uşakları Sakarya Nehrinin batısına atıldı. Saldırı güçleri de kırıldı. Bu savaş sonunda TBMM. Mustafa Kemal’e gazilik sanı ile mareşallık rütbesi verdi. Yunanlılar koparabileceklerinden daha fazlasını ısırmaya kalkınca Türk lokması boğazlarına oturdu. Her yönden moralsiz olan Yunanlılar, Afyonkarahisar’dan Mudanya'ya kadar savunma cephesi kurdu.

            Türk Ordusunda gönüllü asker çoğaldı. Ekseriyetinde potin yoktu. Ayaklarını dolak adı verilen bezlerle örtüyorlardı. Giyecek olmadığı gibi yeterli silah ve cephane de yoktu. İstanbul’daki depolardan silah kaçırıldı. Rusya ve Fransızlardan da satın alındı. Savaş malzemesi ancak on gün yetecek miktardaydı. Türk Milletinin birlik-beraberliğinde çamaşır, at, kılıç ve olanlardan benzin de alındı. Türklerin birlikleri tüm isyanların üstündeydi. Bir yıldır erat eğitilirken her türlü teçhizat temin edildi. Mustafa Kemal’i meclis başkomutan olarak atadı,  “Tekâlifi Milliye Kanunu” çıkarıldı. Askere giyecek çarıklık deri de bulundu. Türk tarafında 199.283 er, 8659 subay, 85357 tüfek, 198 kamyon 10 uçak,2025 hafif makinalı, 839 ağır makinalı tüfek, 323 top vardı. Yunanlılarda 218.432 er, 6.656 subay, 90.000 tüfek,  4.036 kamyon, 50 uçak, 3139 hafif makinalı, 1280 ağır makinalı tüfek 418 top, mevcudu vardı. Kılıç, Türk süvarisinde daha fazlaydı. Mustafa Kemal Batı cephesi komutanı İsmet Paşa’ya gerekli hazırlıkların en kısa sürede tamamlanması emrini verdi.   

            25 Ağustos 1922 günü, Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa, İsmet Paşa, I. Ordu Komutanı Nurettin Paşa, Kocatepe’de kurulan çadırlı karargâha yerleşti. Taarruz 26 Ağustos 1922 günü sabaha karşı 05.00 de başladı. Türk Ordusunun amacı düşmanı yerinden çıkarıp, Anadolu’nun dışına atmaktı.   Hücum başlamadan önce İsmet Paşa bütün kuvvetlerini Afyonkarahisar bölgesine yerleştirdi. I. ve II. Kolordular Afyonkarahisar önündeki hücumu yürütecekti. O gün, saat 06.45’te Yunanlıların gerdikleri teller makaslarla kesilip,  civardaki tepeler ele geçirildi. Süvari Birliği en kısa sürede Sincan ovasına inerek Yunanlıların morallerini bozdu. 27 Ağustos günü Yunanlılar Afyonkarahisar’ın dışına atıldı. Düşman kuvvetleri ilk tahkimatlarını boşaltınca Dumlupınar önünde topnmaya başladı. Önce süvariler telgraf tellerini ve yolları kesti. Piyade de kısa zamanda Kütahya’yı kurtarıp Dumlupınar önüne geldi. Mustafa Kemal de haritadan cephe durumunu inceleyip Fevzi Paşayla düşman karşısına dikildi. 30 Ağustos günü çember içine alınan düşmana önce toplarla, sonra süngüyle hücum edildi. Savaşı Mustafa Kemal yönettiği için bu savaşa “Başkomutanlık Meydan Savaşı” adı verildi. Düşmanın önemli kısmı ya yok edildi, ya da esir alındı. Üç gün sonra Yunan başkomutanı Tirikopis Uşak yakınlarında esir alınıp, Kayseri’ye gönderildi. Kaçabilenler, silahsız kadın ve çocuklara saldırarak, geçtikleri yerleri yakarak İzmir’e doğru hızlı bir biçimde hareket ediyordu. 9 Erlülde İzmir ve Menemen, 11 Eylülde Foça, 13 Eylülde Aliağa Çiftliği Mustafa Kemal’in askerlerince kurtarıldı.

            Bir yıla varmadan, önce Lozan Antlaşmasıyla ülkemizin sınırları çizildi. 29 Ekim 1923 günü Cumuriyet ilan edildi. Eğitim birliğinden başlayıp çağdaş uygarlık yolunda bir dizi devrimler yapıldı. Bunların hepsi de önemlidir. Fakat Medeni Kanunu,  yazı ve dil devrimini önemserim. Mustafa Kemal Türk kadınlarına insan olma yolunda büyük girişimlerde bulundu. Afganistan’da kadınları karanlığa gömmek isteyen sakallı Orta çağ artıklarını Mustafa Kemal hareketine benzetmek isyeyenlerin aklına şaşarım. Milletimize bağımsız bir vatan hediye eden, Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarına binlerce teşekkür. Yattıkları yerler dünya durdukça ışıklı olsun.



Yazarın Tüm Yazıları
KURTULUŞA DOĞRU 26 Ağustos 2021, Perşembe
EGE’DE BÜYÜK TAARRUZ ÖNCESİ VE SONRASI 25 Ağustos 2021, Çarşamba
GÜZELHİSAR-I MENEMEN 1 Temmuz 2021, Perşembe
İSTANBUL- SAMSUN YOLU İSTİKLAL YOLUDUR 19 Mayıs 2021, Çarşamba
MART AYI DERT AYI 4 Mart 2021, Perşembe
GÜZELHİSAR ÇAYINDA GELENEKSEL BALIKÇILIK 9 Aralık 2020, Çarşamba
BİR KIYI KENTÇİĞİNİN KURTULUŞU 12 Eylül 2020, Cumartesi
YİRMİ ALTI AĞUSTOS’TAN OTUZ AĞUSTOS’A 26 Ağustos 2020, Çarşamba
ANADOLU’YU VE ÜLKESİNİ ÇOK SEVEN BİR ADAM 10 Ağustos 2020, Pazartesi
DENİZ KELİMESİ TÜRKÇE MİDİR? 1 Temmuz 2020, Çarşamba
19 MAYIS’I ASLA UNUTMA 19 Mayıs 2020, Salı
ANA SEVGİSİ 8 Mayıs 2020, Cuma
SALGIN HASTALIKLAR 6 Nisan 2020, Pazartesi
RADYO 13 Şubat 2020, Perşembe
HER YENİ BİR UMUT OLUR MU? 10 Ocak 2020, Cuma
MİS GİBİ GÜZEL İŞLER 21 Aralık 2019, Cumartesi
ŞU KARŞIKİ DAĞ DUMANLI DAĞ 10 Ekim 2019, Perşembe
BAĞIMSIZLIK SAVAŞIMIZIN YAPILDIĞI TOPRAKLARDAN SİZLERE SELAM GETİRDİM 12 Eylül 2019, Perşembe
MERHABA YEŞİL 3 Temmuz 2019, Çarşamba
MÜZELER HAFTASI GEÇİP GİDERKEN 25 Mayıs 2019, Cumartesi
ANAYASALAR VE EĞİTİM 11 Nisan 2019, Perşembe
UFAK TEFEK ŞEYLER 19 Şubat 2019, Salı
KENTLER HUZUR VEREN OTURMA YERLERİ OLMALI 1 Şubat 2019, Cuma
TAKVİMLERDEN YAPRAKLAR 22 Ocak 2019, Salı
YAREN DAĞI’NIN TEPESİNE ÇIKIP BAĞIRSAM MI? 13 Aralık 2018, Perşembe
TÜRK HARF DEVRİMİ VE MİLLET MEKTEPLERİNİN ÇAĞRIŞTIRDIKLARI 26 Kasım 2018, Pazartesi
TÜRKİYE’DE DEĞİŞİM CUMHURİYETLE BAŞLADI 1 Kasım 2018, Perşembe
CUMHURİYET BAYRAMI ANILARI 31 Ekim 2018, Çarşamba
DENİZ, DENİZ AKDENİZ 13 Eylül 2018, Perşembe
ANALAR VE ANA SEVGİSİ 14 Mayıs 2018, Pazartesi
KÖY ENSTİTÜLERİ 14 Nisan 2018, Cumartesi
SEKSEN DÖRT YIL ÖNCEYDİ- ALİAĞALILAR MUSTAFA KEMAL’İ GÖRDÜ 13 Nisan 2018, Cuma
SU NİMETTİR 22 Mart 2018, Perşembe
KADIN VE ÇOCUK 7 Mart 2018, Çarşamba
EĞİTİM VE ÖĞRETİM BİRLİĞİ 1 Mart 2018, Perşembe
KIRMIZI ŞERİTLİ MADALYALAR VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 5 Şubat 2018, Pazartesi
UYGARLIK VE KADIN 5 Aralık 2017, Salı
EYLÜL AYINI SEVMEYEN VAR MI? 14 Eylül 2017, Perşembe
BU VATAN TÜRK MİLLETİNİNDİR 31 Ağustos 2017, Perşembe
ZEYTİNLERE DOKUNMAYIN EFENDİLER 21 Ağustos 2017, Pazartesi
YURDUMUN SINIRLARI NASIL ÇİZİLDİ 24 Temmuz 2017, Pazartesi
DENİZCİLİK BAYRAMI 28 Haziran 2017, Çarşamba
HER AYIN ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA MÜZELER ÜCRETSİZ OLSUN 1 Haziran 2017, Perşembe
CUMHURİYETE GİDEN YOLUN BAŞI ONDOKUZ MAYIS 19 Mayıs 2017, Cuma
ANA OLMAK 13 Mayıs 2017, Cumartesi
HERKESİN HIZIRI İLYASI FARKLI 5 Mayıs 2017, Cuma
SEVİLEN AY MAYIS 1 Mayıs 2017, Pazartesi
ÇEŞMELER 29 Mart 2017, Çarşamba
DENİZKIZLARI- DENİZİN KADINLARI 16 Mart 2017, Perşembe
DOKUZLARDAN-ONÜÇLERE 15 Şubat 2017, Çarşamba
SARSILMAK, SALLANMAK, KORKMAK 9 Şubat 2017, Perşembe
TAŞMAK COŞMAK VE KONTROL 1 Şubat 2017, Çarşamba
HER BELDEYE BİR ABDURRAHMAN 10 Ocak 2017, Salı
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA (2 ) 28 Aralık 2016, Çarşamba
GİT GEMİ DEMİR ATMA BU LİMANA 27 Aralık 2016, Salı
MUSTAFA KEMAL VE ASKERİ İZMİR YOLLARINDA 16 Eylül 2016, Cuma
DUMANLIDAĞI KAZILARI 3 Eylül 2016, Cumartesi
ALİAĞA ÇEVRESİNDE XIX YÜZYIL SONU ARKEOLOJİK KAZILAR 27 Ağustos 2016, Cumartesi
ARAPÇİFTLİĞİ SATILIK 20 Ağustos 2016, Cumartesi
NEMRUT ( KYME ) KAZILARI FOÇA’DAN SORULDU 13 Ağustos 2016, Cumartesi
HUKUK KÖŞESİ 19 Şubat 2016, Cuma